دانستنی‌های کسب و کار

توت فرنگی، بیماریهای مهم

بیماریهای مهم توت فرنگی و راه های مقابله با آنها

—> کاشت توت فرنگی در گلدان

آفات مهم توت فرنگی: شته، كنه، سرخرطومي جوانه، زنجره، سن، تريپس، طوقه بر و ..

بيماريهاي مهم توت فرنگی

لكه برگي، بلايت برگ، سفيدك پودري، پوسيدگي سياه ريشه، پوسيدگي ناشي از بوتريتیس، نماتد و ..

روش های مبارزه با بیماری های توت فرنگی

• مبارزه زراعي (Caltural Control) شامل: 1. تناوب زراعي 2. تيلر زدن و شخم 3. به‌كاربردن واريته‌هاي مقاوم

• مبارزه مكانيكي (Mechanical Control) شامل: جمع آوري برگ‌هاي آلوده و سوزاندن آن‌ها

• مبارزه فيزيكي (Physical Control) شامل: 1. سرما درماني 2. گرما درماني 3. استفاده از نور 4. استفاده از امواج راديويي

• مبارزه بيولوژيك (Biological Control) شامل: استفاده از ميكروارگانيسم‌هاي مفيد جهت كنترل بيولوژيكي بيمارگر‌هاي گياهي .

• مبارزه قانوني (Legislative Control) شامل: مقررات قرنطينه‌اي داخلي و خارجي.

• مبارزه شیمیایی شامل: استفاده از سموم شیمیایی می باشد. بعلت اجرای ساده، کمی هزینه و وسعت عملیات، بیشتر مورد توجه و بهره برداری است.

• مبارزه تلفيقي: کاربرد روش های مختلف مبارزه برای کنترل یک بیماری بخصوص و استفاده توام از دو یا چند روش (مثلاً مبارزه شیمیائی و بیولوژیکی) را مبارزه تلفیقی نامند.

الف- بیماری های قارچی

سفیدک پودری

عامل بیماری: Sphaerotheca macularis

این بیماری باعث کاهش رشد بوته ها ، میزان محصول و همچنین کیفیت میوه می شود. عامل بیماری کلیه اندام های هوایی ازقبیل برگ گل و دم میوه را در برگرفته که در صورت آلودگی میوه و گل خسارت شدید است. درجه حرارت مناسب گسترش بیماری 16الی27درجه سانتیگراد بوده و درشرایط رطوبت نسبی بالا حتی دربرگ های خشک فعالیت عامل بیماری زیاداست.

♥ کنترل بیماری:

– جمع اوری و حذف بقایای آلوده محل زمستان گذرانی

– استفاده از ارقام مقاوم

– ایجاد نورکافی

– کنترل بیولوژیگی با استفاده ازقارچ Ampelomyces Quisqualis بانام تجاری AQ10

– سم پاشی با قارچ کش های بنومیل یا کاپیتان در زمان میوه دهی

سوختگی برگ توت فرنگی

عامل بیماری: Diplocarpon earlianum

این بیماری در هوای گرم شدت دارد. خیس بودن سطح برگ به مدت بیش از 12ساعت و همچنین درجه حرارت 27الی30درجه سانتیگراد زمینه را برای بیماری مستعد می کند. علائم در ابتدا به صورت لکه های مجزا بی شکل و در اندازه های مختلف است. درسطح فوقانی برگ لکه ها به رنگ صورتی تا قرمز است که در صورت شدت آلودگی گیاه سوخته به نظر می رسد. لکه ها 6الی 15روز پس از آلودگی ظاهر می شوند.

♥ کنترل بیماری:

– استفاده از ارقام مقاوم

– جمع آوری بقایای گیاهی الوده

– تهویه مناسب و نورکافی

– استفاده از نشاءهای سالم

– کنترل علف های هرز

– کنترل شیمیایی با سموم مناسب ازقبیل تیوفانات متیل

سوختگی برگ و پوسیدگی میوه

عامل بیماری: Phomopsis obsurans

یکی از بیماری های مهم اندام های هوایی است. لکه های اولیه بر روی پهنک برگ کروی شکل و دارای حاشیه قرمز رنگ است. لکه ها در کنار رگبرگ ها به صورت V شکل است که قسمت پهن آن به طرف لبه برگ میباشد. لکه های صورتی رنگ و آب سوخته بر روی میوه ظاهرشده که به مرور بزرگ و به رنگ قهوه ای تا قهوه ای تیره در مرکز با حاشیه قهوه ای روشن در می آیند. قسمت وسط بافت آلوده به تدریج سخت می شود.

♥ کنترل بیماری:

– استفاده از نشاءهای عاری از بیماری

– کاشت درخاک دارای زهکش و تهویه مناسب

– حذف علف های هرز

– استفاده از قارچ کش های کاپیتان یا ایپرودیون

لکه برگی معمولی

عامل بیماری: Mycosphaerella fragariae

علائم درابتدا به صورت لکه های کوچک کروی به رنگ ارغوانی تا قرمز و در سطح فوقانی برگ تشکیل می شود. ناحیه مرکزی لکه ها به تدریج به رنگ خاکستری تاسیاه درآمده درحالی که کناره ها صورتی رنگ باقی می ماند. در صورت بالابودن رطوبت و درجه حرارت لکه های زرد رنگ بدون حاشیه به وجود می آیند. بیشترین درصد آلودگی در صورت وجود دمای 27 الی 33درجه سانتی گراد و مدت زمان خیس بودن سطح برگ به مدت 4 الی 6 ساعت است.

♥ کنترل بیماری:

– ایجادشرایط مطلوب در گلخانه شامل نوردهی مناسب تهویه خوب

– ارقام مقاوم

– رعایت بهداشت زراعی

– استفاده از قارچکش های مناسب مانند: کلروتالونیل در اوایل رشد و تکرار سم پاشی به فاصله 10الی14 روز

انتراکنوز

عامل بیماری: Colletotrichum spp

دو فرم مهم بیماری پوسیدگی طوقه و پوسیدگی میوه می باشند. لکه های اولیه به صورت نقاط کوچک و قهوه ای رنگ روی ساقه رونده و دمبرگ ظاهر می شوند. آلودگی در مواردی باعث ایجاد شکاف در ساقه شده و درصورت الوده شدن دمبرگ و ساقه رونده کل گیاه خشک می شود. لکه های روی میوه به حالت آبسوخته و سفید رنگ بوده که پس از گسترش به رنگ خاکستری روشن تاقهوه ای تغییرمی یابند. میوه های آلوده به حالت خشک و مومیایی درآمده به صورت آویزان برروی بوته باقی می مانند.

♥ کنترل بیماری:

– استفاده ازبوته های سالم

– استفاده از مالچ پلاستیکی دربین ردیف ها

– جمع آوری و ازبین بردن میوه های آلوده

– کنترل شیمیایی با استفاده از قارچکش ها حفاظتی از زمان گل تا برداشت میوه با سمومی مانند: کاپیتان

کپک یا پوسیدگی خاکستری

عامل بیماری: Botrytis cinerea

یکی از بیماری های مهم توت فرنگی بخصوص درشرایط گرم و مرطوب است. عامل بیماری گل و میوه را آلوده می کند. آلودگی در قسمت انتهایی میوه شروع شده و به سایر بخش ها گسترش می یابد. بافت گیاه در ناحیه آلوده نرم و آبکی خواهدبود. میوه روی بوته به حالت خشک و مومیایی باقی می ماند. گسترش بیماری در درجه حرارت 20الی 30درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی بالا می باشد. بررسی نشان داده که آلودگی میوه در مرحله گلدهی بوده ولی علائم در زمان تشکیل میوه ظاهر می شود.

♥ کنترل بیماری:

– رعایت فاصله کاشت مناسب

– دقت در زمان و میزان کوددهی

– پوشاندن بین ردیف ها با مالچ جهت عدم تماس میوه باخاک

– نوردهی و زهکش مناسب

– برداشت به موقع

– جمع آوری بوته های آلوده و ازبین بردن آن ها

– کنترل شیمیایی با سموم مناسب مانند: کاپیتان و تیرام

پوسیدگی چرمی

عامل بیماری: Phytophthora cactorum

بالا بودن رطوبت در زمان برداشت موجب بروز الودگی تاسطح 50درصد می گردد. قارچ عامل بیماری خاکزی بوده که درحالت معمول میوه را الوده می کند ولی گاهی الودگی گل و پوسیدگی طوقه نیز گزارش شده است. در میوه نارس و سبز نواحی الوده شده به صورت قهوه ای تیره و یا سبز با حاشیه قهوه ای دیده می شود.

♥ کنترل بیماری:

– کاشت نشاء در خاک دارای زهکش مناسب

– استفاده از مالچ پلاستیکی در بین ردیف ها و بوته ها

– کنترل بیولوژیکی به وسیله باکتری Serratia plymuthica قبل از کاشت

– استفاده از قارچکش های ریدومیل یا الیت

– پوسیدگی آبکی میوه

عامل بیماری: Rhizopus stolonifer

پوسیدگی آبکی میوه یک بیماری پس از برداشت و درحین انبارداری است. لکه های ابسوخته و تغییر رنگ یافته برروی میوه به وجود می ایند. میوه به سرعت نرم و لهیده می شود. عامل بیماری از طریق زخم وارد میوه می شود.

♥ کنترل بیماری:

– انتقال سریع میوه برداشت شده به سردخانه

– برداشت میوه در صبح زود

– اقدامات بهداشتی ازقبیل جلوگیری از زخمی شدن میوه

پژمردگی ورتیسلیومی

عامل بیماری: Verticillium albo-atrum

از عوامل مهم در محدود کردن کاشت توت فرنگی است. قارچ عامل بیماری دوام بالایی در خاک داشته و تا 25سال در خاک می ماند. اولین علائم در بوته های تازه کاشته شده و در زمان تولید ساقه های رونده ظاهرمی شود. در گیاهان الوده برگ های مسن تر و خارجی تر خشک شده، می افتند و در لبه ها و بین رگبرگها به رنگ زرد تا قهوه ای تیره در می ایند. بوته های کاملا الوده کوتوله مانده و برگ های کوچک و زرد رنگ تولید می کنند. درجه حرارت مناسب برای قارچ 12الی30 درجه بوده که دمای بهینه 21الی24 درجه است.

♥ کنترل بیماری:

– کاشت در شرایط با نورکافی و زهکش مناسب

– ارقام مقاوم و بوته های سالم

– اجتناب از مصرف بی رویه کود ازته

– ضدعفونی خاک قبل از کاشت با کلروپیکرین 33% و متیل بروماید 66%

پوسیدگی طوقه ناشی از فیتوفترا

عامل بیماری: Phytophthora spp

ازبیماری های مهم توت فرنگی می باشد. در ابتدا بوته ها و برگ ها کوچک می شوند. پژمردگی ناگهانی بوته های الوده منجربه مرگ ناگهانی کل بوته در مدت زمانی کوتاه می شود. د ربرش عرضی ناحیه الوده طوقه، خطوط قهوه ای رنگ بافت نکروزه (بافت مردگی) دیده می شود. بالاترین میزان خسارت در مرحله گلدهی تا برداشت به چشم می خورد.

♥ کنترل بیماری:

– استفاده از ارقام مقاوم

– استفاده از بوته های سالم

– زهکشی مناسب خاک

– ضدعفونی خاک بامتیل بروماید، تلون یا کلروپیکرین قبل از کاشت

پوسیدگی مغز ریشه (ریشه قرمز)

عامل بیماری: Phytophtora fragariae

در زمان گلدهی، برگ های جوان به رنگ سبز-آبی و برگ های مسن تر به رنگ زرد، نارنجی یا قرمز خواهندبود. ریشه آلوده انشعابات فرعی کمتری دارد. ناحیه خارجی ریشه سفیدرنگ باقی می ماند، ولی چنانچه مقطع طولی از ریشه پوسیده گرفته شود، قسمت آوندی به صورت نوار قرمز تا قهوه ای دیده می شود. آلودگی در 7الی25 درجه رخ می دهد.

♥ کنترل بیماری:

– زهکشی مناسب خاک

– استفاده از بوته های سالم

– کنترل شیمیایی قبل از کاشت

پوسیدگی طوقه وریشه (بلایت جنوبی)

عامل بیماری: Sclerotium rolfsii

عامل بیماری گیاه را در محل تماس با سطح خاک مورد حمله قرارداده و با الوده کردن ریشه و طوقه موجب مرگ ناگهانی بوته می شود. لکه های قهوه ای تیره بر روی ساقه یا طوقه زیر سطح خاک به وجود می ایند که تشخیص انها سخت است. قارچ به صورت سختینه روی بقایای محصول باقی می ماند.

♥ کنترل بیماری:

– اقدامات بهداشتی از قبیل حذف بقایا و بوته های الوده

– اجتناب از کشت در خاک دارای سابقه بیماری

– ضدعفونی خاک قبل از کاشت گیاه

ب- بیماری های باکتریایی

لکه برگی زاویه دار

عامل بیماری: Xanthomonas fragariae

علائم برروی اندام های مختلف گیاه ظاهر میشود. در برگ ها لکه های ابسوخته و کوچک در سطح تحتانی برگ ایجاد میشود. لکه ها در حالت معمول به رنگ سبز تیره می باشند ولی به تدریج به رنگ قرمز تا قهوه ای و در مواردی به فرم نکروزه در می ایند.

مشخصه بیماری، وجود زخم های شفاف دربرابر تابش نور و زخم هایی به رنگ تیره در معرض انعکاس نور است. درجه حرارت 20سانتی گراد در روز برای فعالیت باکتری مناسب است.

♥ کنترل بیماری:

– استفاده از ارقام مقاوم

– حذف بقایای گیاه الوده

پژمردگی باکتریایی

عامل بیماری: Ralstonia solanacearum

این بیماری در روی نشاءهای توت فرنگی ایجاد می شود. باکتری به تعدادی از سلول های اوند چوبی نشاءهای جوان حمله می کند که دراین موارد بافت های پارانشیمی را ترجیح می دهد، درنتیجه حفره های بزرگ ناشی از تجزیه توسط لیزین که مملو از سلول های باکتری هستند تشکیل می شوند.

♥ کنترل بیماری:

– کاشت بوته های سالم

– نوردهی، تهویه و زهکشی مناسب

– استفاده از کود ازته فقط در زمان کاشت

– رعایت فاصله مناسب کاشت

ج- بیماری های ویروسی

ویروس پیسک توت فرنگی (SMOV)

نشانه های بارز بیماری شفاف شدن رگبرگ ها، وجود لکه های فاقد مرز مشخص و کوتولگی بوته است. با بالارفتن درجه حرارت محیط، علائم بیماری کاهش می یابد. ویروس پس از ایجاد الودگی دربرگ ها، مزوفیل، اپیدرم، اوند ابکش و سیتوپلاسم در سراسر گیاه گسترش می یابد. این ویروس از طریق مکانیکی و پیونده قابل انتقال بوده، ولی قابلیت انتقال بابذر و تماس گیاه الوده با سالم گزارش نشده است.

♥ کنترل بیماری:

– استفاده از بوته های سالم

– ارقام مقاوم

ویروس رگبرگ نواری (SVBV)

علائم در برگ های اولیه به صورت نوارهای کلروتیک در امتداد رگبرگ های اصلی و در دو سطح برگ به وجود می اید. درحالت الودگی خفیف، رگبرگ ها به صورت شفاف تا زرد رنگ در می آیند. ناقل ویروس شته توت فرنگی بوده که پس از کسب ویروس تا هشت ساعت توانایی انتقال را دارد.

♥ کنترل بیماری:

– استفاده از نشاءهای سالم و گواهی شده

– مبارزه باشته ناقل مناسب ترین روش کنترل است.

د-بیماری های ناشی از نماتودها

نماتودهای شاخه و برگ

عامل بیماری: A.ritzemabosi-Aphelenchoides faragariae

بوته های آلوده کوتوله و دارای رشد اندک بوده، اندازه برگ های جوان کوچکتر از معمول است که به رنگ متمایل به قرمز درمی آید. بدشکلی جوانه ها وگل از دیگر علائم است. چرخه بیماری حدود 15 روز است.

♥ کنترل بیماری:

– جمع آوری و سوزاندن بقایای آلوده

– استفاده از نشاهای گواهی شده و سالم

– استفاده از تیمار حرارتی با آب گرم

– استفاده از ارقام مقاوم

– سم پاشی با پاراتیون به صورت محلول پاشی

نماتودهای ریشه گرهی

عامل بیماری: Meloidogyne spp

این نماتود به شدت خسارت‌زا بوده و گاهی اوقات بوته توت فرنگی را از بین می برد. نماتود ریشه گرهی در زمان خشکی هوا خسارت بیشتری وارد می کند. این نماتود در خاک های سنگین خسارت کمتری دارد. نماتود های ماده و تخم های تولید شده توسط آنها در زیر استرئومیکروسکوپ روی سطح ریشه های آلوده قابل تشخیص اند.

♥ کنترل بیماری:

– آزمایش خاک قبل از کاشت

– ضدعفونی خاک گلخانه قبل از کاشت در صورت وجود آلودگی

– استفاده از سیستم کشت هیدروپونیک

– استفاده از ارقام مقاوم

– حذف و سوزاندن بوته های شدیدا آلوده

نماتود های مولد زخم ریشه

عامل بیماری: P.pratensis و P.penetrans

علائم عمومی شامل کوتولگی، زردی کاهش رشد و کوچک شدن برگ ها می باشد. مشخصه بارز وجود لکه ها یا زخم های نکروزه بر روی ریشه است. لکه های اولیه کوچک و قهوه ای رنگ بوده که ضمن تخریب لایه کورتکس ریشه، موجب کاهش رشد آن می شوند.

♥ کنترل بیماری:

– جلوگیری از وارد آمدن تنش به گیاهان و ایجاد شرایط مناسب جهت رشد

– استفاده از آب گرم به مدت 10-30 دقیقه جهت تیمار ریشه

نماتود های خنجری

عامل بیماری: Xiphinema spp

این نماتود ها انگل سطحی ریشه بوده که به عمق 4 تا 5 سلولی اپیدرم و کورتکس رخنه کرده و سبب ایجاد زخم های قهوه ای متمایل به قرمز در روی ریشه می شوند. این نماتود ها نیز گاهی باعث ایجاد گال های انتهایی در نوک ریشه ها می شوند. تغذیه نماتود ها از ریشه باعث کاهش حجم سیستم ریشه می شود که این امر موجب توقف رشد گیاه و کاهش تولید ساقه رونده می گردد.

علائم شامل کوتولگی، زردی، کاهش رشد و کوچک شدن برگ ها می باشد.

♥ کنترل بیماری:

– تیمار حرارتی همانند نماتود های مولد زخم ریشه

– تقویت رشد گیاه

بیماری های فیزولوژیک

بد شکلی میوه ها یکی از علائم متداول در گلخانه های توت فرنگی است که دلایلی از جمله گرده افشانی ضعیف، تهویه نامناسب، رطوبت بالا و نور کم اشاره نمود. عدم استفاده مناسب و اصولی از کودها و عناصرغذایی نیز موجب افت عملکرد و کاهش کیفیت میوه می شود. بنابر این لازم است با انجام آزمایش ، میزان نیاز به عناصر تغذیه ای پر مصرف و کم مصرف را تعیین نموده و بر اساس نتایج نسبت به کوددهی و تقویت گیاه اقدام نمود.

امتیاز شما به این مطلب:
[votes: 1 Rating: 2]
برچسب ها
نمایش بیشتر
   

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه می‌گذارد

  اشتراک در  
اطلاع از
بستن