خواص و مضرات گوجه فرنگی

خواص و مضرات گوجه فرنگی، برگ گوجه فرنگی و آب گوجه فرنگی

تاریخچه بوته گوجه فرنگی

گوجه فرنگی (tomato) با نام علمی Solanum lycopersicum میوه‌ای سرخ‌ رنگ و آبدار از راسته بادمجان‌ سانان و تیره سیب‌ زمینیان است. این گیاه بومی آمریکای جنوبی و مرکزی است که طی دوره استعماری اسپانیا به سایر نقاط جهان منتقل شد. با وجود این که گوجه فرنگی در علم گیاه‌شناسی یک میوه تلقی می‌شود، اغلب به‌عنوان تره‌بار شناخته می‌ شود. انواع مختلف این گیاه امروزه در سراسر جهان پرورش داده می‌شود. این میوه امروزه به روش‌های مختلفی، به طور خام یا به‌ عنوان یکی از مواد لازم برای تهیهٔ غذا، انواع سس و نوشیدنی مصرف می‌شود و بخش مهمی از رژیم غذایی مردم بسیاری از کشورها را تشکیل می‌دهد. کشت و پرورش این گیاه به طور کلی، مساحتی حدود سه میلیون هکتار را به خود اختصاص داده است، که نزدیک یک‌سوم کل مساحت مختص به کشت تره‌بار در جهان است. شواهد ژنتیکی نشان می‌دهند که اجداد گوجه فرنگی گیاهانی خودرو و علفی بودند که میوه‌های کوچک سبزرنگی داشتند و در نقاط کوهستانی پرو می‌روییدند. تاریخ دقیق پرورش گوجه فرنگی برای اولین بار مشخص نیست. به نظر می‌رسد نخستین گوجه فرنگی پرورش‌یافته نوعی میوهٔ زردرنگ به اندازهٔ گوجه فرنگی‌های ریز گیلاسی بوده که توسط آزتک‌ها کشت می‌شده است. نوشته‌های برجامانده از این تمدن نشان می‌دهند که این میوه همراه با فلفل، ذرت و نمک آماده و مصرف می‌شد.
گفته شده گوجه فرنگی حدوداً از ۵۰۰ سال پیش از مسیح در جنوب مکزیک پرورش داده می‌شد. بومیان پوئبلو بر این باور بودند که کسانی که دانه‌ های گوجه فرنگی را مصرف می‌کردند با نیروهای خدایان متبرک می‌شدند. این گیاه از دو طریق وارد ایران شد: راه اول از طریق ترکیه و ارمنستان، و راه دوم از طریق سفرهای مکرر خاندان قاجار به فرانسه بود. نام اولیهٔ گوجه فرنگی در ایران بادمجان ارمنی یا رومی بود. در دوره قاجاریه، افراد خاندان معیری برای نخستین بار گوجه‌فرنگی را در مزرعه‌ای (که محوطهٔ فرودگاه مهرآباد کنونی است) پرورش دادند.
امروزه هزاران (نزدیک ۷۵۰۰) رقم گوجه فرنگی در سراسر جهان کشت می‌شود. این رقم‌ها در اندازه، شکل، رنگ و طعم با یک‌دیگر فرق می‌کنند. قطر آن‌ها ممکن است از ۱ یا ۲ سانتی‌متر (گوجه فرنگی ریز آلبالویی و گوجه فرنگی وحشی) تا ۱۰ سانتی‌متر (گوجه فرنگی گوشت گاوی) باشد. با این وجود بیش‌تر گوجه فرنگی‌ها در مراکز خرید قطری به اندازهٔ ۵، ۶ سانتی‌متر دارند. اغلب انواع گوجه فرنگی میوه‌هایی قرمزرنگ دارند، با این حال این میوه به رنگ‌های زرد، نارنجی، صورتی، بنفش، سبز، سیاه و سفید نیز دیده می‌شود. گوجه فرنگی‌های چندرنگ یا مخطط نیز به‌ندرت کمتری یافت می‌شوند. گوجه فرنگی‌هایی که به منظور کنسرو شدن یا تولید سوپ پرورش داده می‌شوند معمولاً کشیده (طول ۷ تا ۹ سانتی‌متر و عرض ۴ تا ۵ سانتی‌متر) و کم‌آب‌تر از سایر رقم‌ها هستند و به گوجه فرنگی‌های آلویی معروفند.

ارزش غذایی گوجه فرنگی

گوجه فرنگی سرشار از ویتامین‌های C و A ، اسیدفولیک یا بتا کاروتن و مقدار کمی ویتامین‌های گروه B شامل B1، B2، B3، B5 و همچنین دارای مواد معدنی مختلف شامل کلسیم، فسفر، پتاسیم، فیبر، سدیم، گوگرد، کمی آهن، مس و روی نیز هست.

خواص درمانی گوجه فرنگی

• خوردن گوجه‎فرنگی برای بیماری تصلب شرایین مفید است.
• کسانی که غلظت خون دارند از گوجه‎فرنگی استفاده کنند.
• کسانی که آب مروارید دارند از گوجه‎فرنگی استفاده کنند.
• کسانی که درد مفاصل دارند از گوجه‎فرنگی استفاده کنند.
• کسانی که یبوست دارند قبل از غذا یک گوجه‎فرنگی بخورند.
• گوجه‎فرنگی به رشد قد کمک می‎کند.
• کسانی که سنگ کلیه و مثانه دارند می‎توانند از آب گوجه‎فرنگی استفاده کنند.
• گوجه‎فرنگی جهت درمان سیاتیک مفید است.
• برای مسلولین آب گوجه‎فرنگی یک نوشیدنی خوبی است.
• گوجه‎فرنگی پاک کننده خون است.
• گوجه‎فرنگی زیاد بودن چسبندگی خون را از بین می‎برد.
• گوجه‎فرنگی دفع کننده رسوبات ادراری و صفراوی است.
• برای درمان خستگی مفرط از گوجه‎فرنگی استفاده کنید.
• گوجه‎فرنگی از شب کوری جلوگیری می‎کند.
• گوجه‎فرنگی از پیری زودرس جلوگیری می‎کند.
• مصرف گوجه‌فرنگی سبب کاهش ابتلا به سرطان لوزالعمده و پروستات می‌ شود. اثر گوجه فرنگی در این بیماری‌ها به لیکوپن آن نسبت داده می ‌شود. اگر چه مصرف آن را همراه با سایر سبزی‌ها از جمله کلم بروکلی توصیه می‌ کنند و احتمال مکمل‌ بودن این سبزی‌ها و تأثیر همزمان آنها در درمان بیماری وجود دارد. علاوه بر سرطان لوزالمعده و پروستات، تأثیر گوجه فرنگی در درمان سرطان‌های ریه، معده و سایر انواع آن نیز مورد بحث و تحقیق است.
• لیکوپن گوجه فرنگی، آنتی‌اکسیدانی است که مانع ایجاد کلسترول بد خون می ‌شود و به همین دلیل از بروز حملات و بیماری‌های قلبی جلوگیری می‌ کند. باید دقت شود که مصرف گوجه‌فرنگی خام سبب دفع بخش زیادی از لیکوپن موجود در آن می‌ شود. بنابراین بهتر است که گوجه‌فرنگی را بیشتر به صورت پخته مصرف کنید زیرا در این صورت، لیکوپن بیشتری در دسترس سلول‌های بدن قرار می‌ گیرد.
• به خاطر وجود ویتامین آ در گوجه‎فرنگی مفید است.
• گوجه‎فرنگی صفرآور است.
• خوردن گوجه‎فرنگی از آپاندیس جلوگیری می‎کند.
• اگر گوجه‎فرنگی با پوست خام خورده شود پاک کننده خوبی برای معده می‎باشد.
• سعی کنید گوجه‎فرنگی با تخم‎مرغ همراه روغن (املت) درست نکنید چون بسیار دیرهضم می‎گردد ولی اگر خام در کنار تخم‎مرغ آب‎پز خورده شود هضمش آسان می‎شود.
• گوجه‎فرنگی طول عمر را افزایش می‎دهد.
• گوجه‌فرنگی داروی مناسبی برای رفع عصبانیت‌های افراد است. مصرف مداوم گوجه فرنگی همراه با غذا و به صورت سالاد، سیستم عصبی بدن را تقویت کرده و ‌آرامش را به همراه خواهد آورد.
• ویتامین A موجود در گوجه فرنگی، سبب تقویت بینایی و سلامت پوست، مخاط و استخوان‌ها می ‌شود.
• مصرف گوجه فرنگی همراه با مواد نشاسته‌ای به خصوص حبوبات، سبب هضم بهتر این مواد در معده می ‌شود.

فواید گوجه فرنگی در کاهش وزن

گوجه‌فرنگی به دلیل داشتن فیبر و مواد قندی اندک، در کاهش وزن افراد مؤثر است.
افراد چاق برای کم شدن وزن آن‎ها می‎توانند صبحانه از نان جو همراه با گوجه‎فرنگی خام استفاده کنند.

مصرف گوجه فرنگی در بیماران دیابتی

گوجه‌فرنگی به دلیل نداشتن نمک و قند غذای مناسبی برای افراد مبتلا به دیابت و فشارخون است.
کسانی که بیماری قند دارند روزی یک لیوان یا ۲ لیوان آب گوجه‎فرنگی ۴ روز در ماه (هفته ای یک روز) بخورند.

فواید گوجه فرنگی برای پوست و مو

• مالیدن گوجه‎فرنگی به پوست کک مک را از بین می‎برد و از بروز چین و چروک جلوگیری می‎کند و یک روش دیگر: آب گوجه‎فرنگی را بگیرید یا چند قطره آبلیمو به آن اضافه کنید سپس با یک پارچه روی صورت بگذارید ۱۵ دقیقه بماند.
• برای درمان جوش‎ها صورت از ماسک گوجه‎فرنگی له شده استفاده کنید.
• ماسک گوجه‎فرنگی چربی اضافی پوست را از بین می‎برد.
• گوجه‎فرنگی برای جلوگیری از ریزش مو مؤثر می‎باشد.
• برای رفع منافذ باز پوست آب گوجه‎فرنگی را با عسل مخلوط کرده روی پوست بمالید.
• گوجه‌فرنگی ضامن سلامت و شادابی پوست بدن به ویژه پوست صورت است. با مالیدن آب گوجه فرنگی به پوست، به مرور زمان جای جوش‌های کهنه و نیز لکه‌های قهوه‌ای روی پوست محو شده و پوست، لطافت و شادابی خاصی پیدا خواهد کرد.

مصرف گوجه فرنگی در بیماران مبتلا به آلرژی و آسم

مصرف گوجه‌فرنگی ممکن است در برخی افراد آلرژی یا حساسیت‌های پوستی ایجاد کند. توصیه می‌ شود افرادی که دچار آلرژی هستند، هنگام بروز این بیماری از مصرف مواد حساسیت‌زا از جمله گوجه فرنگی خودداری کنند، همچنین افرادی که دچار بیماری تیرگی زیر چشم هستند باید توجه داشته باشند که یکی از علل این بیماری، حساسیت و آلرژی است. این افراد نیز باید در میزان مصرف گوجه‌فرنگی احتیاط کنند. ولی در صورتی که بیماران مبتلا به آلرژی و آسم به گوجه فرنگی حساسیت ندارند می توانند از آن استفاده کنند.
بررسی پژوهشگران نشان می‌دهد افرادی که گوجه فرنگی و سبزیجات دیگر مصرف می کنند خطر ابتلا به آسم در آنان کمتر است. سبزیجات و میوه‌ها به دلیل آنتی اکسیدان ها و مواد غذایی دیگر ممکن است سبب بهبود یا جلوگیری از آسم همچنین آلرژی های دیگر شود. هویج، اسفناج وگوجه فرنگی حاوی ویتامین A هستند که این ویتامین در تنظیم سیستم دفاعی بدن و کاهش مشکلات تنفسی موثر است.

فواید برگ گوجه فرنگی

از جوشانده برگ گوجه فرنگی برای دفع شته و حشرات می‌توانید استفاده کنید‌. بدین منظور باید یک کیلو گرم برگ تازه گوجه فرنگی را در یک لیتر سرکه خیس کرده و در داخل ظرفی که ۲ لیتر آب جوش دارد بریزید و ظرف را روی چراغ قرار داده و به مدت ۱۵ دقیقه بجوشانید ظرف را از روی چراغ برداشته بگذارید تا مدت دو روز بماند و گاه‌گاهی آن را هم بزنید سپس آن را با فشار صاف کنید.
برای فرار حشرات می‎توانید برگ‎های گوجه‎فرنگی را در اتاق خود بگذارید برگ گوجه‎فرنگی مورچه را فراری می‎دهد.
برای رفع دندان درد، ریشه و شاخه برگ‌های گوجه فرنگی را با آب بجوشانید و این جوشانده را مضمضه کنید.

خواص ماسک گوجه فرنگی

یکی دیگر از استفاده های با ارزش گوجه فرنگی استفاده از ماسک آن است. این مورد بخصوص برای کسانی که به گوجه فرنگی حساسیت ندارند، مفید است. برای استفاده از این ماسک می توان پس از استحمام که منافذ پوست بازتر می باشند؛ یک یا دو گوجه فرنگی تازه را له کرده و برای مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی پوست صورت پهن کرد و سپس با آب شستشو داد. این ماسک به علت داشتن مواد ارزشمند می تواند در طراوت و شادابی پوست مؤثر واقع شود. البته باید ذکر کرد که استفاده از ماسک های میوه ها احتیاج به زمان طولانی دارد و باید هفته ای دو یا سه بار از آن ها استفاده کرد؛ زیرا که غلظت مواد مؤثر آنها نسبتاً پایین بوده و اثرات آنها کند است و در مقایسه با ماسکهای شیمیایی که غلظت مواد آنها بیش از ۲۰ برابر مواد طبیعی می باشند، احتیاج به مصرف مداوم و طولانی دارند، ولی در عوض عوارض جانبی محصولات شیمیایی را به دنبال ندارند. با توجه به اینکه خوردن سبزی های تازه و انواع میوه ها برای سلامتی و جلوگیری از چاقی بی رویه دارای اهمیت است، خوردن گوجه فرنگی به عنوان یک میوه با ارزش در رژیم غذایی روزانه یا هفتگی توصیه می شود.

خواص آب‌ گوجه فرنگی

آب این سبزی کالری،بسیار کمی دارد، به‌ طوری که هر ۱۰۰ میلی‌لیتر از آن حدود ۲۰ کیلوکالری انرژی دارد و با وجود کالری کم، غنی از مواد معدنی و ویتامین‌هاست و آن را نوشیدنی سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ می‌دانند. به این ترتیب که ۱۰۰ میلی‌لیتر از آن ۲۵۰ میلی‌گرم کاروتن، ۱۴ میلی‌گرم ویتامین C، ۲۳۰ میلی‌گرم پتاسیم، ۱۵ میلی‌گرم سدیم دارد، در حالی فقط ۱۶ کیلو کالری انرژی داشته و به‌طور کلی حاوی مواد محافظتی در برابر سرطان است. در واقع نه تنها آب گوجه بلکه آب تمامی سبزیجات، کالری کم و ریز مغذی‌های اصلی و مهم زیادی دارند و فرد با مصرف آهن در ضمن دریافت انرژی کم می‌تواند ویتامین و مواد معدنی زیادی به بدنش برساند.

به پنج دلیل به شما توصیه می‌کنیم که از این نوشیدنی میل کنید:
• اول اینکه آب گوجه‌فرنگی کم‌کالری و پرویتامین است، به شرطی که ۱۰۰ درصد طبیعی باشد.
• دوم خاصیت ادرارآوری دارد.
• سوم، داروی بسیار خوبی برای گلو درد و آکنه است.
• چهارم اینکه ضدخستگی و ضدگرسنگی بوده .
• پنجم اینکه برای پیشگیری از بروز دیابت، سرطان پروستات، سرطان ریه، معده و بیماری‌های قلبی عروقی مفید شناخته شده است.

سایر مصارف گوجه فرنگی

برای از بین بردن لک جوهر روی لباس می‎توان از گوجه‎فرنگی استفاده کرد.

مصرف گوجه فرنگی در دوران شیردهی

به مادران شیرده توصیه می‌ شود که در سبد غذایی روزانه خود، گوجه‌فرنگی را فراموش نکنند زیرا مصرف آن موجب افزایش شیر و بهبود بافت آن می ‌شود.

هشدارهای مهم در مصرف گوجه فرنگی

از خوردن گوجه به صورت نارس اجتناب کنید زیرا دارای ماده سولانین است.
افراد سوداوی گوجه‎فرنگی کم بخورند.
کسانی که پوست حساس دارند و کبد آن‎ها ضعیف است گوجه‎فرنگی کمتر بخورند.
باید دقت شود که مصرف گوجه‌فرنگی خام سبب دفع بخش زیادی از لیکوپن موجود در آن می‌ شود. بنابراین بهتر است که گوجه‌فرنگی را بیشتر به صورت پخته مصرف کنید زیرا در این صورت، لیکوپن بیشتری در دسترس سلول‌های بدن قرار می‌ گیرد.
در بعضی از اشخاص هضم گوجه فرنگی با اشکال صورت می‌گیرد آنهایی که معده حساس دارند نباید در خوردن گوجه فرنگی افراط کنند.
بعضی از افراد نسبت به گوجه فرنگی حساسیت دارند اینگونه افراد نیز نباید گوجه فرنگی بخورند.
در خوردن گوجه‎فرنگی افراط نشود چون امکان تولید سنگ مثانه را دارد.
کسانی که فشارخون دارند از خوردن گوجه‎فرنگی سرخ شده خودداری کنند.
افراد سوداوی گوجه‎فرنگی کم بخورند.
سرخ کردن گوجه‎فرنگی باعث سنگین شدن و دیرهضم شدن آن می‎شود.

برچسب ها

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Close