دانستنی‌های درباره شتر برای پرورش

طرح پرورش شتر در ایران

درحال حاضر پرورش شتر از لحاظ مدیریتی در کشور به سه شکل صورت می گیرد که عبارتند از: پرورش وحشی، پرورش نیمه وحشی و پرورش نیمه بسته.

پرورش شتر از لحاظ مدیریتی

1 ـ پرورش وحشی

دراین روش گله شتر بدون ساربان دردل کویر رها می شود و صاحب شترها معمولا سالی یک بار و احیانا سالی دوبار به سراغ شترهای خود می رود تا دیلاق های تازه بدنیا آمده را داغ بزند و شترهای پیرگله راحذف نموده، به کشتارگاه اعزام نماید و پشم شترها را چیده و روغن منداب بمالد و شترهای بیمار را به روش سنتی متداول درمان نماید. در این روش اصول فنی دامپروری به هیچ وجه رعایت نمی گردد و بالاترین تلفات به گله های وحشی وارد می شود زیرا این گله ها در معرض خطر حمله گرگ ها و تصادف باکامیون ها در مسیر جاده ها و هارگزیدگی و … بوده و سالیانه تعداد قابل توجهی ازدیلاق ها و یا شترهای بالغ  از این طریق تلف می شوند. در این روش پرورشی عرضه خدمات بهداشتی و دامپزشکی کاری بس دشوار و غیرممکن است.

این روش ارزان ترین روش ممکن شترداری است و درآن شتردار متقبل هیچ گونه هزینه ای نمی گردد.

2 ـ پرورش نیمه وحشی

در این روش چندین شتردار، یک ساربان استخدام نموده و شترهای خود را به وی می سپارند و ساربان همراه با گله به دل کویر می رود و همراه گله می ماند،و وجود ساربان همراه باگله می تواند جلوی بسیاری از خسارت های احتمالی نظیرحمله گرگ ها به دیلاق ها، تصادف با اکامیون ها و یا سرقت شترها را بگیرد. این ساربان ها هم چنین کار پشم چینی، شیردوشی، روغن منداب مالی و درمان محلی شترهای بیمار را انجام می دهند، و وجود آنان همراه با گله بسیار مفید و سودمند است.

3 ـ پرورش نیمه بسته

این روش مختص شتردارانی است که تعداد شترهای آنان اندک است و این شترداران معمولا درحاشیه شهرها ساکن هستند و شترها را همچون گاوها درآغل نگهداری نموده و دربرخی فصول جهت چرا به صحرا فرستاده و در برخی مواقع دیگر اقدام به تغذیه دستی آنان می نمایند. هدف این شترداران معمولا فروش شترها به قصابان محلی است تا آنها را کشتار نموده و گوشت آنها را جهت مصرف شهرنشینان عرضه نمایند.

آغل شتر

آغل شتر از قسمت های زیر تشکیل می شود:
1 ـ جایگاه مسقف
2 – آبشخور
3 ـ بهار بند
4 ـ آخور
5 ـ انبار علوفه

1 ـ جایگاه مسقف:

این محوطه یکی از اساسی ترین مکان های مورد نیاز شتر می باشد و جهت این محوطه باید روبه آفتاب ( شرقی غربی یا شمالی جنوبی ) و برخلاف جهت باد باشد. حداقل مساحت آن برای نگهداری بیست شتر باید 8×15 متر باشد. شترها در این مکان به استراحت پرداخته و عمل نشخوار کردن را انجام می دهند. دیواره های این جایگاه باید سیمانی باشد اما کف آن باید با خاک نرم و یا شن و ماسه پوشانده شود و باید توجه داشت که کف آغل نباید به هیچ وجه سیمانی گردد زیرا که این امر باعث صدمه دیدن نرمه کف پای شتر می گردد در فصل زمستان می توان کف آغل را با لایه نازکی از کاه یا پوشال پوشاند.

2 – آبشخور :

آبشخور باید در وسط بهاربند ساخته شود و در هنگام ساختن آن باید توجه داشت که شتر به علت ساختار آناتومی بدن خود، گردن درازی دارد و به همین علت در هنگام آب خوردن چنانچه آبشخور کم ارتفاع باشد این امر، باعث می شود که حیوان برای خوردن آب با مشکلاتی مواجه گردد، از این رو بهتر است که آبشخور را با ارتفاع مناسب تهیه کرد تا حیوان بتواند به راحتی آب مورد نیاز خود را تأمین کند. آبشخور ها باید تمیز و دور از هرگونه حلزون و یا زالو بوده و  هر چند مدت نظافت شوند.

3 ـ بهار بند :

با توجه به این که شتر از دست ها و پاهای بلندی برخوردار است باید دیواره بهار بند را مرتفع و سرتاسری ساخت تا حیوان نتواند به راحتی از بهار بند بیرون آید. بهتر است که دیواره بهار بند به ارتفاع سه متر باشد. برای نگهداری بیست شتر بهار بندی به مساحت 15×24 متر مورد نیاز است.

4 ـ آخور :

همان طور که در مورد آبشخور گفته شد، آخور نیز باید مرتفع باشد و ارتفاع آن به یک متر تا یک متر و نیم برسد تا حیوان بتواند به راحتی از آن تغذیه کند. البته باید ارتفاع آخور با توجه به سن ون ژاد و بلندی جدوگاه شترها تعیین گردد و برای بچه شترها باید ارتفاع کمی داشته باشد. هم چنین با توجه به حجم سر شتر عرض آن باید 50 سانتی متر بوده و برای جلوگیری از پخش غذا به اطراف کنار آن را 25 سانتی متر بلند تز ار کف آخور ساخت. آخورهای گوشه دار برای شترها مناسب نیستند و بهتر است از آخور هائیی که تا حدودی محدب هستند استفاده شود.

استفاده از گوشت شتر

سالیان دراز است که آدمی از گوشت شتر استفاده می کند. در برخی از کشورهای جهان نظیر سومالی وسودان بالاترین میزان مصرف گوشت شتر دیده می شود. خوردن گوشت شتر در بسیاری از روایات و احادیث وارد شده است.

استفاده از شیر شتر

بسیاری از جوامع بشری معتقدند که شیر شتر دارای خواص معجزه آسا می باشد به همین منظور بسیاری از شتر داران پرورش آن را به منظور تولید شیر و یا ماست و دوغ شتر انجام می دهند.

کابرد های مختلف شتر

استفاده از شتر در باربری

درقرن های گذشته حمل و نقل کالا از شهری به شهر دیگر توسط کاروان های شتر صورت می گرفته است و این کاروان ها بسته به حجم کالایی که جابه جا می کردند از چند ده راس شتر تا چند صد راس شتر را شامل می شده است و هرچه تعداد شتران و افراد کاروان بیشتر می شد، از احتمال حمله راهزنان به کاروان کاسته می شد. برخی از کاروان های مذکور که کالاهای مرتبط با دربار شاهان و یا اشخاص پرنفوذ را جابجا می کرد از حمایت لشکریان و سربازان نیز بهره مند می شد و چنین کاروان هایی توسط « امیر التجار » سرپرستی می شده است. کاروان های مذکور راه های بسیار طولانی را می پیمودند و کالاهای خود را از کشورهای متعدد گذرانده و به مقصد می رساندند. راه ابریشم از راه های بسیار طولانی بود که از چین آغاز می شد و به اروپا منتهی می شد و و در این مسیر کاروان ها معمولاً به کار حمل و نقل ابریشم و سایر کالاها می پرداختند.

استفاده شتر در سواری

در گذشته رفت و امد بین شهرها با استفاده از اسب و قاطر و شتر و الاغ صورت می گرفته است و در صورتی که افراد برای پیمودن مسیر عجله داشتند از اسب استفاده می کردند و در صورتی که برای رسیدن به مقصد عجله چندانی نبود از شتر استفاده می شد. اغلب کاروان حجاج که عازم مکه و مدینه بودند، برای پیمودن این مسیر طولانی از شتر استفاده می کردند زیرا که شتر می توانست به راحتی بیابان های بی آب و علف بین راه را تحمل نموده و آنان را سالم به مقصد برساند. ضمناً شترداران با قرار دادن کجاوه بر روی پشت شتر اقدام به سوار نمودن بانوان می نمودند.

استفاده از شتر در شخم زنی

در حال حاضر در بسیاری از کشورهای توسعه نیافته آفریقا که از تکنولوژی مدرن نظیر تراکتور ویا کمباین برای عملیات کشاورزی استفاده نمی شود ، از شتر برای عملیات شخم زنی استفاده می شود.

استفاده از شتر در نمایش سیرک ها

با توجه به این که بسیاری از اروپائیان در طول زندگی خود شتر ندیده اند. از این رو مشاهده شتر یک کوهانه و دو کوهانه برای آنان خالی از لطف نیست و به همین علت در بسیاری از سیرک هایی که در کشورهای اروپائی به راه می افتند این حیوان به نمایش گذاشته می شود. بدیهی است که در این سیرک ها معمولاً شتران آموزش دیده که کارهای مختلفی انجام می دهند به نمایش درمی آیند و این گونه نمایش ها مورد علاقه فراوان کودکان است.

استفاده از شتر در مسابقه شتر سواری و جنگ شتر

در بسیاری از کشورهای آفریقایی عربی و آسیای میانه ، مسابقات شتر سواری و جنگ شتر رواج دارد. مسابقات جنگ شتر معمولاً در مراسم خاصی نظیر عروسی ها و یا جشن ها برگزار می شود. در این مسابقات دو شتر نر ( لوک ) را که در دوره تحریک جنسی هستند به جان هم می اندازد و به تماشای جنگ آنان می پردازند. در چنین مسابقاتی معمولاً شرط بندی و گروبندی رواج دارد و داورهایی برای داروی مسابقه انتخاب می شوند.

سن بلوغ شتر

شتر از جمله حیواناتی است که دیر بالغ میشود. شتر ماده در سن 3 سالگی و شتر نر در سن 4-5 سالگی به بلوغ جنسی می رسد. ولی مناسب ترین سن برای استفاده از شتر سن 8 سالگی است.

دوره آبستنی شتر

370تا 390روز

اولین زایش شتر

اواخر سن 4 سالگی و یا در سن 5 سالگی

شروع زمان شیردهی شتر

شیردهی شتر از سن 5 سالگی شروع میشود . از ماه پنجم یا ششم حاملگی ممکن است شیردهی شتر متوقف شود.

عمر اقتصادی شتر

شتر تا سن 20 سالگی می تواند حامله شود . در این مدت 7 تا 8 کره تولید می کند.

برچسب ها

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Close