رژیم های مختلف تعیین نرخ ارز

یک رژیم نرخ ارز، شرایطی است که دولت یک کشور اجازه میدهد، تحت آن شرایط نرخ ارز تعیین شود.

تعیین نرخ ارز : با توجه به میزان دخالت دولت در بازار، رژیم های مختلف تعیین نرخ ارز وجود دارد که دو حالت حدی آنها، رژیم نرخ شناور ارز و رژیم نرخ ثابت ارز می باشد. در ادامه بحث این دو رژیم و رژیم نرخ ارز شناور مدیریت شده را مورد بررسی قرار می دهیم.

رژیم های مختلف تعیین نرخ ارز :

رژیم نرخ شناور ارز (Floating Exchange Rate Regime):

در چنین سیستمی نیروهای بازار (عرضه و تقاضای ارز) تعیین کننده نرخ ارز می باشند و دولت و بانک مرکزی دخالتی در تعیین نرخ ارز ندارند. در این رژیم چنانچه تقاضای پوند (مثلا به دلیل علاقه بیشتر به مصرف کالاهای انگلیسی) افزایش یابد، نرخ آن افزایش می یابد و برعکس، در حالیکه با افزایش عرضه ارز (مثلا به دلیل علاقه بیشتر مردم انگلیس به مصرف کالاهای خارجی) بدون شک با کاهش نرخ آن مواجه می شویم.

رژیم نرخ ثابت ارز (Fixed Exchange Rate Regime):

در این سیستم دولت و بانک مرکزی یک کشور نرخ ارز را در سطح معینی ثابت نگه می دارند. چنانچه در این رژیم تقاضا و یا عرضه ارز تغییر کند، بانک مرکزی آنقدر در بازار دخالت می کند تا نرخ ارز در سطح توافق شده تثبیت گردد. (حالتی شبیه به وضعیت ریال در کشور خودمان در سالهای دهه 60) در حالتی که نرخ ارز ثابت است، بانک مرکزی با دخالت در بازار ارز و از طریق خرید و فروش ارز و با تغییر در ذخایر خود اقدام به تثبیت نرخ ارز می کند. در صورتیکه در حالت شناوری نرخ ارز چون بانک مرکزی دخالتی در بازار نمی کند، لذا تغییر نرخ ارز تاثیری در ذخایر بانک مرکزی ندارد.

رژیم نرخ ارز شناور مدیریت شده (Managed Exchange Rate Regime):

دو سیستم فوق الذکر دو حالت حدی می باشند. اما در عمل بسیاری از کشورها اگر چه نرخ ارز در کشورشان شناور است، اما با دخالت در بازار ارز و خرید و فروش آن نرخ ارز را به سطح مورد نظر هدایت می کنند. به طور مثال رژیم نرخ ارز کنونی ایران، یک نوع شناور مدیریت شده است، زیرا دولت از دوره ای به دوره دیگر به منظور افزایش و یا کاهش نرخ تبدیل پول ملی (ریال) دربرابر پول های دیگر کشورها (ارز) دخالت می کند. به طور مثال اگر دولت تمایل داشته باشد در طی سال 1385 نرخ دلار را در سطح 9200 ریال تثبیت کند، در صورتیکه تقاضا برای دلار افزایش یابد و قیمت برابری آن در رابطه با ریال به 9400 ریال افزایش یابد، بانک مرکزی با فروش دلار در بازار آزاد و با نرخ 9000 ریال، آنقدر در بازار دخالت میکند تا نرخ آن در سطح 9200 ریال تثبیت گردد. برعکس چنانچه عرضه دلار افزایش یابد و نرخ برابری آن در رابطه با ریال به 9050 ریال کاهش یابد، بانک مرکزی با خرید دلار به نرخ 9300 ریال، نرخ برابری آن را در رابطه با ریال حفظ می کند.

حال کمی به عقب برمیگردیم. اگر در سال 1383 نرخ ارز (دلار) به دلیل افزایش درآمدهای ارزی و یا ورود سرمایه های خارجی کاهش یابد، ممکن است دولت و بانک مرکزی به منظور حفظ صادرات غیر نفتی و جلوگیری از کاهش آن، نرخ ارز را در سطح 8000 ریال تثبیت نمایند. مشاهده می گردد اگر چه نرخ ارز شناور است، اما نرخ آن نه بوسیله عرضه و تقاضا، بلکه با توجه به هدف دولت و دخالت بانک مرکزی در بازار ارز در سطح معین و مورد نظر، تثبیت می گردد.

  • 0/5
  • 0 ratings
0 ratingsX
Very bad!BadHmmmOkeGood!
0%0%0%0%0%
برچسب ها

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Close