سرمایه‌گذاری در تولید ورمی کمپوست

تولید ورمی کمپوست فرصتی برای سرمایه‌گذاری

تولید ورمی کمپوست / تولید مکمل های خوراکی پیتیدی با هیدرولیز آنزیمی کرم خاکی

افزایش جمعیت کشور در سال‌های اخیر و به تبع آن افزایش مصرف فرآورده‌های غذایی موجب شده است که روش‌های سنتی استحصال مواد غذایی کشاورزی و دامداری به ویژه روش‌های منسوخ پرورش مرغ گوشتی و تخم‌گذار کارآیی خود را از دست بدهند. با رواج روش‌های صنعتی و نوین پرورش مرغ گوشتی نقش مکمل‌ها و افزودنی‌ها به جیره غذایی ماکیان بسیار پررنگ‌تر شده است. از جمله این مواد می‌توان به اسیدهای آمینه، پروتئین‌ها، ویتامین‌ها و حتی آنزیم‌ها اشاره کرد که موجب استفاده بهینه از مواد غذایی اصلی که همان ذرت، سویا، گندم و کلزا می‌باشد، می‌گردد. این محصولات در شکلی نوین بصورت ماده حاصله از هیدرولیز پروتئولایتیک پروتئین‌ها بدست می‌آیند و به عنوان یک افزودنی به جیره غذایی دام، طیور و آبزیان کاربردهای گسترده‌ای یافته‌اند.

کرم خاکی را بهتر بشناسیم

غذای اصلی کرم‌های خاکی بقایای مرده و پوسیده گیاهی به انضمام بقایای ریشه گیاهان و نیز کود دامی است. کرم‌های قرمز بارانی بیشتر مواد زائد آشپزخانه را نیز خواهند خورد. ضایعات سبزیجاتی که در حین تهیه غذا به وجود می‌آید برای کرم‌ها قابل‌استفاده است؛ مانند پوست سیب‌زمینی، هویج، کاهو، کلم، کرفس، سیب، پوست موز، گریپ‌فروت و پوست پرتقال، برگ چای، چای کیسه‌ای، تفاله قهوه، کاغذ و مقوا. بعضی از ضایعات زودتر از سایر مواد به کود تبدیل می‌شوند. پوست موز حدود یک هفته طول می‌کشد درحالی‌که پوست پرتقال حدود یک‌ماه طول خواهد کشید تا کاملاً تجزیه شود. نوع و مقدار مواد غذایی در دسترس نه‌تنها روی جمعیت کرم‌های خاکی، بلکه روی انواع گونه‌های موجود و نرخ رشد و … تأثیر می‌گذارد.

زایدات کشاورزی شامل باقیمانده محصولات و محصولات جانبی آنها مانند زایدات غلات، دانه‌های روغنی، نیشکر، ساقه ذرت، کتان، کنف، محصولات فرعی کارخانه‌های روغن، کارخانه‌های چای و شکر و صنایع مرتبط با میوه و سبزیجات دارای قابلیت تبدیل به کرم‌پوسال (ورمی‌کمپوست) هستند، روزنامه‌های سیاه‌وسفید معمولی نیز می‌توانند کمپوست شوند هرچند نیتروژن آنها پایین است و درنتیجه سرعت تجزیه را کاهش می‌دهند. اگر کاغذ کمپوست شود نباید بیش از ۱۵ درصد وزن کل مواد توده کمپوست باشد. زایدات کشاورزی از قبیل باقیمانده محصولات، زایدات سبزیجات، تفاله نیشکر و … فضولات احشام (فضولات گاو، گوسفند و. . .، زایدات شهری (زباله شهری)، زباله‌های صنعتی، زایدات گیاهان از قبیل برگ، خاک‌اره (برای هر صد کیلوگرم خاک‌اره به یک کیلو نیتروژن نیاز است) و… قابل تغذیه توسط کرم‌ها هستند. کیفیت محصول تولیدشده با به‌کار بردن کود آلی افزایش می‌یابد، اغلب مواد آلی زاید قابل‌تجزیه بیولوژیکی می‌توانند به کود تبدیل شوند، حدود ۵ تا ۱۰ درصد موادی که توسط کرم بلعیده می‌شوند در بافت‌های بدن کرم به‌منظور رشد و فعالیت‌های متابولیکی جذب و بقیه به‌صورت کودهای گرانولی دفع می‌شوند. درمجموع هر کرم قادر است در روز معادل وزن خود تا دو برابر تغذیه کند و ۶۰ درصد آن را به کود ورمی‌کمپوست تبدیل کرده و دفع کند.

صنعت Vermi-Culture

اهمیت کرم‌های خاکی در بازیافت ضایعات و مواد به خوبی شناخته شده است. استفاده از کرم‌های کمپوستی برای بازیافت زباله‌های آلی در ایران در حال توسعه است. تعداد و نوع کرم‌های کمپوستی جهت تبدیل مواد اولیه به کود ورمی کمپوست بستگی به عوامل زیادی از جمله نوع و میزان مواد اولیه (زباله‌های آلی) دارد. در تکنولوژی تولید ورمی کمپوست در سطح وسیع، بحث پرورش کرم یا Vermiculture نیز مطرح میشود. هدف اصلی در صنعت ورمی‌کالچر بر خلاف فناوری ورمی‌کمپوست، رشد و تکثیر و افزایش مداوم جمعیت کرم‌ها، به خاطر بدست آوردن هر چه بیشتر تعداد کرم، در محیط پرورشی آنها می‌باشد. کرم‌های بدست آمده را می‌توان در عملیات تولید ورمی‌کمپوست و یا سایر مصارف بیوتکنولوژی مورد استفاده قرار داد.

ورمی کمپوست

یکی از مهمترین مشکلات بشر امروز زباله‌های تولید شده است. این زباله‌ها که حاوی مقادیر بسیار زیادی مواد آلی، معدنی، پروتئینی و … هستند و به همین منظور طلای کثیف نام گرفتند.

طی بررسی‌های به‌عمل آمده در حدود دویست روش برای بازیافت و مدیریت زباله‌های شهری در جهان وجود دارد، اما یکی از موفق‌ترین این روش‌ها که در طی آن هیچ‌گونه مشکل دیگری ایجاد نشده و توانایی تولید محصول نهایی نیز موجود می‌باشد استفاده از کرمهای خاکی برای تولید کود خواهدبود.

ورمی کمپوست ها، موادی شبیه کود برگ رسیده هستند که به طور ظریفی تقسیم‌بندی شده‌اند و دارای قابلیت های تخلخل، تهویه، زهکشی و نگهداری آب می باشند که فعالیت میکروبیایی به توسط روابط متقابل میان کرم‌های خاکی و میکروارگانیسم ها در فرایندی غیر ترموفیلیک تثبیت می‌گردد. ورمی کمپوست ها حاوی مواد مغذی بسیار زیادی می‌شوند. زمانی که از گیاهانی شکل بگیرند که دارای نیترات، فسفات و پتاسیم قابل حل و کلسیه قابل تبادل باشند ورمی کمپوست‌ها دارای نواحی سطحی وسیع دارای ذرات ریزی هستند که میکروسیت‌های بسیاری را برای فعالیت میکروبی و نگهداری قوی مواد غذایی فراهم می‌سازد ورمی کمپوست‌ها در محیط‌هایی که دارای تعداد جمعیت و تنوع میکروبی هستند، غنی می‌باشند خصوصاً در قارچ‌ها، باکتری‌ها و استینومیسیت‌ها ورمی کمپوست‌ها فعالیت‌های بیولوژیکی را به طور ثابت افزایش می‌دهند که می‌تواند سبب گردد گیاهان جوانه زده، رشد و گل دهی داشته و در مقایسه با محیط های کشت تجاری که مستقل از مواد غذایی موجود هستند بازده بهتری را ارایه کند.

برای مثال، جانشین کردن مقادیر کم ورمی کمپوست ها به جای مخلوط پوتینگ کشت در سبزیجات خاک کمتر به افزایشی چشمگیر در رشد و جوانه زدن فلفل، گوجه فرنگی و ماری گلد (گل همیشه بهار) در گلخانه ها می انجامد، زمانیکه تمامی مواد غذایی ضروری حتی کمترین مقدار %۳-۵ تا حد متوسط مقادیر جایگزینی در دسترس باشند. ورمی کمپوستها حاوی تنظیم کننده های رشد گیاهی و سایر مواد تأثیر گذار بر رشد گیاهی که توسط میکروارگانیسم ها تولید می‌شوند. از جمله ی نمک آلی یا معدنی اسید هومیک هستند. کرشینامورثی و واجارابهیا، تولید سیتوکینین‌ها و هورمون‌های گیاهی را در فضولات ارگانیکی گزارش کرده اند که به توسط کرم های خاکی فرآوری شده بودند. ورمی کمپوست ها همچنین حاوی مقادیر وسیعی از مواد هومیک و برخی تأثیرات این مواد بر تنظیم کننده های رشد گیاهی یا هورمون‌ها می‌باشند با این وجود، تحقیقات بسیاری بر روی کاربرد ورمی کمپوست‌ ها در گلخانه‌ها نشان داده که تعداد کارگران کمتری در مزارع تحت تأثیر این مواد واقع شده‌اند تا در محیط گلخانه‌ها.

مزایای تولید ورمی کمپوست

پروتئین هیدرولیز شده کرم خاکی دارای مزایای زیادی می‌باشد. در چین باستان از این ترکیب به عنوان تب‌بر، تسکین دهنده درد، برطرف کننده آسم، کاهش فشار خون، ضد باکتری، ضد تشنج، بازکننده عروق، محرک رشد کودکان، برطرف کننده ضعف جنسی، تحریک غدد شیردهی، حفاظت کننده پوست و ملین و آرامش بخش استفاده شده است. با پیشرفت دانش پزشکی بسیاری از مواد دارویی مفید از کرم خاکی استخراج شده‌اند. داروهایی نظیر Lumbritin، Lumbrofebrin، Terrestrolumbrolysin جهت درمان بیماری‌های کبدی و نیز آنزیم‌های مهمی همچون Lumbrokinase جهت رفع تصلب شرائین و گرفتگی عروق از کرم خاکی استخراج می‌شوند.

استفاده از این محصول در کنسانتره‌های خوراک دام و طیور دارای مزایای زیر می‌باشد:
• یک کنسانتره پروتئینی خوراکی موثر برای خوراک دام است.
• امکان بازیابی اسید آمینه های ضروری حیوانات شیرده در دوره شیردهی را مهیا می‌کند.
• عامل محرک رشد است.
• عامل محرک سیستم ایمنی جانوران است.
• باعث تحریک سرعت رشد، عضله‌سازی و مقاومت فیزیکی می‌گردد.
• دوره بازیابی بیماری و برطرف شدن خستگی را کوتاه می‌کند.
• کاملاً طبیعی است و هیچ تعارضی با داروها ندارد.

صرفه های اقتصادی در تولید ورمی کمپوست

از نظر اقتصادی کشت و پرورش کرم خاکی وقتی مقرون‌ به ‌صرفه است که بتوان از موادی که دارای هیچ‌گونه هزینه‌ای نباشد استفاده کرد. مثل پسماندهای رستوران‌ها، آشپزخانه‌ها، اماکن میوه و تره‌بار، مواد زائد کارخانه‌های تهیه مواد غذایی (کارخانه آردسازی و روغن‌کشی سویا). تغذیه کرم‌ها باید به‌طور مرتب و معمولاًیک‌بار در هفته صورت گیرد.

انباشتن بیش‌ازحد مواد غذایی در بستر، سبب ایجاد بوی نامطبوع و ترکیبات سمی می‌شود. بهترین روش برای تهیه برنامه و میزان تغذیه، تعیین میزان مصرف کرم از آخرین تغذیه و همچنین شرایط موجود کرم‌هاست. زمانی که آخرین مواد‌غذایی تغذیه ‌شده تقریباً در حال تمام شدن است زمان تغذیه مجدد هست.

برای داشتن بهره‌وری بالاتر و اینکه بیشترین تولید و استفاده را در یک دوره تولید داشته باشید باید مرتبا به تغییرات بستر پرورش کرم‌ها توجه کنید. اگر به نظر برسد که رشد کرم‌ها متوقف ‌شده یا زادوولد آنها کاهش ‌یافته احتیاج به‌اضافه کردن پروتئین بیشتری در مواد غذایی است. مرکز تهیه کرم خاکی در فیلیپین توصیه می‌کند که بهترین ترکیب غذایی برای کرم خاکی مخلوطی از ۵۵ درصد خاک‌اره، ۳۵ درصد پوسته برنج و ۱۰ درصد سبوس برنج است. این مخلوط باید به مدت سه هفته تخمیر شود تا حرارت آن بین ۵/۱۵ تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد برسد.

نکات کلیدی

رطوبت مناسب بستر، هوادهی، تغذیه، جلوگیری از سفت شدن بستر و نگهداری ph در حد ۷-۸ از نکات کلیدی در تولید کرم‌پوسال (ورمی‌کمپوست) است. بستر باید به‌گونه‌ای باشد که هوای زیادی را به درون خود راه بدهد. کرم‌ها علاقه‌ای به باکتری‌های بی‌هوازی ندارند و اگر تحت چنین شرایطی قرار گیرند محلی را که باعث آزارشان می‌شود ترک می‌کنند و اگر قادر به این کار نباشند خواهند مرد. کرم‌ها نیز درست مانند بیشتر جانوران به تنفس نیاز دارند. لازم است که تقریبا هر دو یا سه هفته یک‌بار چند اینچ از لایه‌های بالایی بستر را به‌آرامی به هم زد تا گازهای ایجادشده خارج شوند. این کار همچنین از فشردگی بستر جلوگیری می‌کند. لایه‌های سطوح پایین‌تر را نیز می‌توان به میزانی بسیار کمتر از لایه‌های بالایی به هم زد. در بسترهای کود حیوانی که کرم‌ها مشغول فعالیت تولید کود هستند در اثر فعالیت‌های گازی کود حیوانی گاز متان تولید می‌شود که باعث از بین رفتن کرم‌ها می‌شود.

لازم است که به‌طور متناوب پشته به هم زده شود تا گاز متان از داخل پشته خارج‌شده و کرم‌ها فعالیت خود را ادامه دهند. بسته به روش تولید ابزارهای دستی و مکانیزه مختلفی برای این کار وجود دارد. در حال حاضر این کار در ایران با روش دستی و با ابزاری شبیه شن‌کش انجام می‌شود. لازم به ذکر است که این کار را با بیل نمی‌توان انجام داد چون به کرم‌ها آسیب می‌رساند. دستگاه‌هایی در ایران در حال طراحی و ساخت است که با بسته شدن به پشت تراکتور فرآیند هوادهی را با سرعت و هزینه کمتر انجام می‌دهد و امکان تولید در حجم‌های انبوه را فراهم می‌کند.

منبع: behinsanat.com

برچسب ها

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Close