مقالات آموزشی

ضمانت نامه بانکی Bank Guarantee چیست؟

بهترین بانک برای ضمانت نامه

ضمانتنامه بانکی Bank Guarantee سندی است که با صدور آن برای اشخاص حقیقی و حقوقی تضمینی برای انعقاد قراردادها و پشتوانه ای اطمینان بخش برای اجرای قرار دادهای بازرگانی و معاملات تجاری در امر مبادله کالا و خدمات فراهم می شود. دارا بودن حساب یا افتتاح حساب به نام ضمانت خواه، تمکن کافی ضمانت خواه برای پوشش تعهدات و واقعی بودن قرارداد پایه بین ضمانت خواه و ذینفع شرایط عمومی دریافت ضمانت نامه می باشد.

تعریف ضمانت نامه بانکی

ضمانت نامه بانکی ، تعهد کتبی و غیر قابل برگشت، جهت پرداخت مبلغ معینی به ارز یا ریال به ذینفع ضمانت نامه (خریدار/کارفرما) می‌باشد، در صورتی که ضمانت خواه (فروشنده/ پیمانکار) از انجام تعهدات خود بر طبق قرارداد پایه‌ی موضوع ضمانت نامه، منعقده فی مابین ذینفع و ضمانت خواه، قصور نماید و یا به هر دلیلی نسبت به انجام قرارداد مربوطه استنکاف ورزد.

به موجب ماده ۶۸۴ قانون مدنی عقد ضمان عبارت است از اینکه شخص مالی را که بر ذمه دیگری است به عهده بگیرد.

ارکان ضمانت نامه بانکی

ضمانت نامه های بانکی به‌خواست مشتریان بانک و به‌سود نهادهای دولتی و خصوصی و افراد صادر می‌شوند. یک ضمانتنامه ارکان متفاوتی دارد که به شرح ذیل‌اند:

  • متقاضی ضمانت نامه یا مضمون‌عنه
  • ذينفع یا مضمون‌له
  • ضامن یا ضمانت‌كننده
  • وجه‌الضمان یا مبلغ ضمانت نامه
  • موضوع ضمانت نامه

برای مبادلات و تعاملات مختلف در جامعه ضمانت نامه‌های متفاوتی صادر می‌شود که حسب ذینفع یا ضامن یا وجه‌الضمان یا موضوع ضمانت نامه متفاوت‌اند که درادامه با انواع آن آشنا خواهیم شد.

انواع ضمانت نامه ریالی

ضمانت نامه شرکت در مناقصه (Tender Guarantee)
در واقع هنگامی که سازمانی، انجام یک کار، تامین و راه اندازی پروژه ها یا خرید یک نوع کالا را به مناقصه می گذارد، برای آن که مطمئن گردند که شرکت کنندگان در مناقصه پیشنهادهای سنجیده ای را ارائه می دهند و واقعاً قصد انجام کار را دارند، از آنها می خواهند که ضمانت نامه ای به همراه پیشنهادهای خود ارائه نمایند تا پیشنهادها قابل بررسی باشد.
ضمانت نامه شرکت در مزایده (Bid Guarantee)
سازمان ها برای جلوگیری از تضییع حقوق برگزار کننده مزایده از شرکت کنندگان، ضمانت نامه ای تحت عنوان ضمانت نامه شرکت در مزایده اخذ می نمایند تا در صورتی که شرکت کننده در مزایده به تعهدات خود عمل ننماید وجه این ضمانت نامه را از بانک مربوطه مطالبه نمایند.
ضمانت نامه حسن انجام کار / حسن انجام تعهدات (Good Performance Guarantee)
این نوع ضمانت نامه برای تضمین انجام صحیح و به موقع تعهدات ضمانت خواه (پیمانکار) در مقابل ذینفع (کارفرما) طبق مفاد قرارداد منعقده بین آن ها از طرف بانک صادر می شود.
ضمانت نامه پیش پرداخت (Advance Payment Guarantee)
پس از انعقاد قرارداد میان کارفرما و پیمانکار یا در هر مرحله ای از انجام کار با توافق طرفین، ممکن است به منظور تجهیز کارگاه یا تقویت بنیه مالی پیمانکار، درصدی از مبلغ قرارداد به صورت پیش پرداخت از طرف کارفرما به پیمانکار در قبال ارائه ضمانت نامه پرداخت گردد.
ضمانت نامه استرداد کسور وجه الضمان یا استرداد تضمین حسن انجام کار (Retention Money Guarantee)
پیمانکار هنگامی که به اجرای کامل قرارداد نزدیک می شود، ممکن است به دلایل مختلف نقدینگی کافی برای پایان کار نداشته باشد، لذا کارفرما درخواست می کند مبالغ کسرشده (تضمین حسن انجام کار) که به کسور وجه الضمان معروف است را به ایشان پرداخت نموده و در مقابل آن ضمانت نامه استرداد کسور وجه الضمان تسلیم کارفرما نماید.
ضمانت نامه تعهد پرداخت (Payment Guarantee)
ضمانت نامه تعهد پرداخت جهت اخذ اعتبار، دریافت کالا، پوشش دیون: ضمانت نامه ای است که بر اساس آن اقدام به اخذ اعتبار و یا دریافت کالا و یا به طور کلی پوشش دیون و جایگزین وجه نقد می شود.
ضمانت نامه خروج از کشور: این ضمانت نامه برای مشمولین نظام وظیفه به درخواست متقاضی و به نفع معاونت سازمان نظام وظیفه عمومی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، صادر می گردد.
ضمانت نامه گمرکی (Customs Guarantee)
ضمانت نامه ای است که برای ترخیص کالاهای وارداتی از کشورهای دیگر به نفع گمرک های کشور و بنا بر تقاضای واردکننده کالا طبق نمونه های ارائه شده از طرف گمرک جمهوری اسلامی ایران صادر می شود.

انواع ضمانتنامه های ارزی از لحاظ نحوه صدور

ضمانتنامه مستقیم
ضمانت نامه ای که مستقیماً توسط بانک ضامن و بنا به تقاضای ضمانت خواه و بدون دخالت بانک کارگزار دیگری، به نفع ذینفع ضمانت نامه صادر می گردد.
ضمانتنامه غیرمستقیم
ضمانتنامه ای که به پشتوانه ضمانتنامه متقابل دریافتی از بانک کارگزار (خارجی یا داخلی) ، توسط بانک ضامن به نفع ذینفع صادر می گردد.
انواع ضمانتنامه های ارزی از لحاظ ماهیت
ضمانتنامه وارداتی
به‌ آن دسته از ضمانتنامه‌هایی اطلاق می‌گردد که به پشتوانه ضمانتنامه متقابل دریافتی از یک بانک‌کارگزار خارجی به عنوان وثیقه (Collateral) ، به درخواست فروشنده/پیمانکار خارجی، توسط بانک ایرانی به نفع خریدار/ کارفرمای ایرانی به ارز یا ریال صادر می‌شوند .
ضمانتنامه صادراتی
به‌ آن دسته از ضمانتنامه ‌هایی اطلاق می‌گردد که به درخواست و پشتوانه وثایق دریافتی از ضمانتخواه (پیمانکار/فروشنده‌ی) ایرانی (و یا ارائه ضمانتنامه متقابل توسط یکی از بانکهای داخلی به عنوان وثیقه) به نفع ذینفع (خریدار/ کارفرمای) خارجی ، (در مورد قراردادهای بین المللی داخل کشور و در قالب قراردادهای داخلی، به نفع ذینفع ایرانی) به ارز (یا ریال) صادر می‌گردد.
انواع ضمانتنامه های صادراتی بر اساس تقسیم بندی مجموعه مقررات ارزی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

  • ضمانتنامه‌های صادراتی موضوع صدور خدمات فنی و مهندسی
  • ضمانتنامه‌های صادراتی موضوع صدور کالای تولیدی (صنعتی، کشاورزی، معدنی و…)
  • ضمانتنامه‌های صادراتی موضوع قراردادهای داخلی
  • سایر ضمانتنامه های ارزی

شرایط صدور ضمانت نامه بانکی

برای صدور ضمانت نامه‌های مختلف، بانک‌ها وثایق متعددی براساس توان پرداخت متقاضی ضمانت نامه دریافت می‌کنند که به شرح زیر هستند:

الف) وجه نقد یا طلا یا اسناد خزانه یا اوراق قرضه‌ دولتی و اوراق مشارکت منتشره براساس مجوز بانک مرکزی یا سپرده‌ سرمایه گذاری مدت‌دار یا حساب‌های پس‌انداز قرض الحسنه نزد بانک یا گواهی‌های سپرده‌های سرمایه گذاری مدت‌دار یا اوراق قرض الحسنه یا حساب‌های ارزی یا حساب سرمایه گذاری مدت‌دار متقاضی نزد سایر بانک‌ها.
ب) تضمین بانک‌ها یا مؤسسات اعتباری غیربانکی معتبر خارجی.
ج) سفته با ضمانت قابل‌قبول بانک، اموال غیرمنقول، برگ وثیقه‌ی انبار‌های عمومی مربوط به کالا، سهام شرکت‌هایی که در بورس پذیرفته‌شده باشند، کشتی و هواپیما.
معمولاً یک یا ترکیبی از وثایق مذکور از مشتری گرفته می‌شود.

مدارك مورد نياز جهت صدور ضمانت نامه بانکی:

درخواست كتبي ضمانت خواه

اشخاص حقوقي

تصوير اساسنامه
تصوير شركت نامه (در مورد شركت هاي غير سهامي)
روزنامه هاي رسمي حاوي ثبت شركت (آگهي تأسيس و ثبت آخرين تغييرات در اركان شركت و ثبت انتخاب هيأت مديره و صاحبان امضاي مجاز شركت و مدت اعتبار آنها)
تصوير كليه صفحات شناسنامه مديرعامل و اعضاي هيأت مديره
تصوير كارت ملي مدير عامل و اعضاي هيأت مديره
ليست سهامداران عمده و درصد سهام آنها
آخرين اظهارنامه مالياتي شركت
گزارش بازرس قانوني و حسابرس شركت مربوط به سه دوره مالي گذشته (در خصوص شركت هاي وابسته و تحت پوشش دولت پذيرفته شده در بورس)
تصوير مجوز فعاليت (كارت بازرگاني، پروانه بهره برداري و …)
آخرين تراز آزمايشي شركت
صورت هاي مالي حداقل سه دوره قبل و صورت هاي مالي حسابرسي شده سال ماقبل توسط حسابرسان معتبر عضو انجمن حسابرسان خبره ايران
مفاصا حساب مالياتي (در موارد لزوم وفق ضوابط)

اشخاص حقيقي

تصوير كامل صفحات شناسنامه متقاضي
تصوير كارت ملي
تصوير مجوز فعاليت (كارت بازرگاني، جواز كسب و …) براي صاحبان مشاغل و تصوير آخرين فيش حقوقي و معرفي نامه شغلي براي ساير متقاضيان
تصوير اسناد مالكيت/ سرقفلي/ اجاره محل كار (در مورد صاحبان مشاغل)
مفاصا حساب مالياتي (در موارد لزوم وفق ضوابط)

مدارك خاص

براي انواع ضمانت نامه ها : اخذ رتبه شركت هاي پيمانكاري از متقاضي (رتبه بندي شركت هاي پيمانكاري توسط سازمان مديريت و برنامه ريزي، دفتر امور مشاوران، سازندگان و پيمانكاران منتشر مي گردد.) (ويژه اشخاص حقوقي)
ضمانتنامه شركت در مناقصه : تصوير آگهي شركت در مناقصه
ضمانتنامه شركت در مزايده : تصوير آگهي شركت در مزايده
ضمانتنامه انجام تعهدات : تصوير پيش قرارداد مابين كارفرما و پيمانكار ، لاشه ضمانتنامه شركت در مناقصه ، نامه از طرف كارفرما مبني بر برنده شدن در مناقصه
ضمانتنامه پيش پرداخت : تصوير قرارداد مابين كارفرما و پيمانكار
ضمانتنامه استرداد كسور وجه الضمان : تصوير قرارداد مابين كارفرما و پيمانكار ، مدركي از طرف كارفرما مبني بر اتمام مرحله اي از قرارداد

مندرجات ضمانت نامه بانکی

آنچه باید در ضمانت نامه درج شود را مندرجات ضمانت نامه می گویند . مندرجات ضمانت نامه بانکی از قرار زیر است :

  • مشخصات و نشانی مشتری (کسی که درخواست ضمانت می کند) و ذینفع (کسی که بانک به نفع او ضمانت می کند)
  • نام موسسه اعتباری و مشخصات شعبه صادر کننده ضمانت نامه بانکی
  • شماره ، و موضوع رابطه پایه که ضمانت‌نامه بر اساس آن صادر می‌شود.
  • وجه ضمان نامه یا وجه الضمان به حروف و به عدد
  • تاریخ صدور ضمانت نامه
  • تاریخ خاتمه اعتبار ضمانت نامه
  • رویدادی که باعث خاتمه اعتبار ضمانتنامه بانکی می شود
  • تمبر مالیاتی
  • ثبت ضمانت نامه بانکی در سامانه سپام و اخذ شماره از سامانه برای ضمانت نامه مورد نظر

مندرجات ضمانتنامه بانکی باید به طور کامل باشد تا ضمانت نامه عملا اعتبار داشته باشد.

نحوه تمديد ضمانت نامه بانکی:

ضمانت نامه داراي سررسيد معين است كه طبق نظر كارفرما و با توجه به موضوع مورد ضمانت و طرح مربوط به آن مشخص مي گردد. معمولا سررسيد ضمانت نامه هاي صادره حداكثر يك سال بوده و در طرح ها يا برنامه هاي با طول زماني بيش از يك سال ، ضمانت نامه هاي مربوطه يك ساله صادر گرديده و در سررسيد ضمانت نامه ( در طول اجراي طرح يا برنامه ) تمديد مي گردد.

تمديد ضمانت نامه منوط به اخذ موافقت كتبي ذينفع و ضمانت خواه مبني بر تمديد تاريخ سررسيد ضمانت نامه و پرداخت كارمزد تمديد و تامين وثائق مورد نظر بانك ( در صورت تغيير وثائق مورد نظر بانك ) مي باشد . تعهد بانك در قبال ضمانت نامه هاي صادره حداكثر تا سررسيد ضمانت نامه بوده و در صورتي كه تا قبل از سررسيد ضمانت نامه ، دستوري مبني بر تمديد و يا ضبط ضمانت نامه از طرف ذينفع كتبا به بانك واصل نگردد ، پس از سررسيد ضمانت نامه ، بانك تعهدي در مقابل ذينفع ندارد.

نحوه تقليل ضمانت نامه بانکی:

مبلغ ضمانت نامه طبق درخواست ذينفع قابل تقليل مي باشد و بانك به محض دريافت درخواست كتبي مضمون له ( ذينفع ) داير بر تقليل ضمانت نامه ، نسبت به صدور اسناد تقليل و ارسال تقليل نامه جهت اطلاع ذينفع و ضمانت خواه ( مضمون عنه ) اقدام مي نمايد.

نحوه ابطال ضمانت نامه بانکی:

انقضاء سررسيد ضمانت نامه و عدم درخواست تمديد آن توسط ذينفع
ارائه لاشه ضمانت نامه به انضمام نامه كتبي ذينفع مبني بر ابطال
پس از ابطال ضمانت نامه ، موضوع كتبا به اطلاع طرفين ضمانت نامه رسيده و سپرده نقدي و وثائق دريافتي به مشتري مسترد مي گردد .

چگونگي پرداخت وجه ضمانت نامه‌ مطالبه شده:

در صورتي كه مضمون له اقدام به مطالبه وجه ضمانتنامه يا واريز وجه آن در سررسيد يا قبل از آن را نمايد ، بانك در اولين فرصت ممكن و پس از حصول اطمينان از صحت مفاد نامه واصله در اين خصوص:
چنانچه وجوه نقدي ضمانت خواه نزد بانك تكافوي مبلغ ضمانتامه را بنمايد، وجه ضمانتنامه را از حساب جاري مشتري يا از سپرده نقدي مشتري نزد بانك يا هر دو مورد برداشت نموده و مطابق دستور ذينفع نسبت به واريز وجه ضمانتنامه به حساب مربوطه اقدام مي نمايد .
چنانچه وجوه نقدي ضمانت خواه نزد بانك تكافوي مبلغ ضمانتامه را ننمايد ، مراتب را از طريق تلفن و مكتوب به ضمانت خواه منعكس مي نمايد .
چنانچه ضمانت خواه نسبت به تأمين كسري وجوه نقد خود نزد بانك اقدام ننمايد ، بانك ضمن برداشت وجوه نقد موجود مشتري در حساب هاي مربوطه ، كسري موجودي تا مبلغ ضمانتنامه را تامين و مطابق دستور ذينفع نسبت به واريز وجه ضمانتنامه به حساب اعلام شده اقدام و متعاقباً پيگيري خود را از مشتري براي تسويه بدهي آغاز مي نمايد .

ميزان سپرده نقدي ضمانت نامه:

حداقل معادل ده درصد مبلغ ضمانت نامه يا ظهرنويسي
ضمانت نامه هاي مربوط به شركت در مناقصه و مزايده مي تواند از پرداخت وثيقه نقدي طبق بخشنامه هاي بانك مركزي ج.ا.ا معاف مي باشند
٭ ضمانت نامه تعهد پرداخت صرفا در قبال 100 درصد سپرده نقدي صادر مي گردد

انواع وثايق قابل قبول براي صدور ضمانت نامه بانکی:

انواع وثائق و تضمينات قابل قبول براي صدور ضمانتنامه به قرار ذيل مي باشد:
وجه نقد
سپرده هاي ريالي و ارزي مدت دار و قرض الحسنه جاري بدون دسته چك با اولويت حساب هاي نزد بانك سرمايه
اوراق مشاركت يا گواهي سپرده ويژه سرمايه گذاري عام با اولويت انتشار توسط بانك سرمايه
ضمانت نامه هاي بانكي از بانك هاي داخلي و خارجي و موسسات اعتباري غير بانكي مجاز داخلي و بيمه اعتباري معتبر
اموال غير منقول شامل ( املاك مسكوني)
سهام شركت هاي پذيرفته شده در بورس
سفته (تضميني) و اسناد تجاري حاصل از فروش كالا يا خدمات به مشتريان

استعلام ضمانت نامه / اعتبار اسنادی

اعتبار و اصالت ضمانت نامه یکی از دغدغه های دریافت کننده آن می باشد، استعلام اعتبار ضمانت نامه های بانک بصورت آنلاین امکان پذیر می باشد.

متن نمونه نامه ضمانت نامه بانکی

ریاست محترم بانک …
با سلام
احتراماً با توجه به درخواست این شرکت جهت دریافت تسهیلات بانکی شماره … از آن بانک به میزان … ریال جهت توسعه خط تولید شماره دو این شرکت / خرید مواد اولیه مصرفی /… این شرکت خواهشمند است دستورات لازم را صادر بفرمائید ، ضمناً بانک مجاز میباشد جهت وثیقه مورد نیاز مبلغ …. ریال از محل سپرده های این شرکت نزد آن بانک را را به امانت نگه دارد . قبلاً از همکاری شما کمال تشکر را داریم
با تشکر

0 0 رای
به این مقاله امتیاز دهید

miladmilan

موسس و مدیرعامل بیگ والت ✍ miladmilan1@ آیدی تلگرام در حال حرکت به سمت جلو با تمام ❤
مشترک شدن
اطلاع از
guest
0 پرسش و پاسخ کاربران
Inline Feedbacks
مشاهده همه نظرات
دکمه بازگشت به بالا
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x