طرح توجیهی فرآوری روده گوسفند

فرآوری روده گوسفند (هنگ) با هدف صادراتی

قدمت استفاده از روده ی حیوانات به اندازه ی تاریخ حیات انسان است، استفاده از روده گوسفند یکی از قدیمی ترین روش های نگهداری گوشت است که از دوران قدیم رواج داشته و به خاطر خواص و خوشمزگی آن در سالهای اخیر نیز مورد توجه ویژه قرار گرفته است.

در حقیقت، از زمانی که انسان از گوشت برای تغذیه استفاده کرده، روده حیوانات شکار شده هم برای نگهداری گوشت کاربرد داشته است.

روده تنها کالای صادراتی است که اثر ضد تورمی دارد. بدین معنی که هرچه صادرات و قیمت صادراتی آن بالا رود قیمت گوشت کاهش می یاید.
فرآیند تولید و صادرات روده هیچگونه ارزبری ندارد. تمام مراحل به عمل آوردن این کالا با دست و ظرافت خاصی انجام می گیرد. بنابراین نیروی انسانی زیادی
مشغول به کار خواهند شد. روده ایران بعد از زغفران و خاویار در دنیا مقام سوم را دارد و از نظر کمی و کیفی مقام اول را دارد.

در حال‌ حاضر بیشترین کاربرد روده در صنایع تولید سوسیس و کالباس است که روده گوسفند به عنوان بهترین انتخاب با بالاترین کیفیت و قطر کم برای تولید و نگهداری سوسیس در همه کشورها مطرح است. این روده ها شفافیت و استحکام لازم برای پر شدن، پخته شدن و دودی شدن را دارا می باشد.

هرکیلو صادرات روده ۶۸ دلار ارز وارد کشور می کند و ایران در جایگاه ۱۰ کشور نخست صادرات این کالا ایستاده است. این محصول یکی از کارهای بسیار اشتغالزا است که علاوه بر جلوگیری از تخریب محیط زیست جزوه پنچ محصول گران ارزآور کشور به حساب می آید.

از نظر اقتصادی، گوسفند تنها حیوانی است که تمام اجزاء آن مورد استفاده قرار می گیرد.

مراحل فرآوری روده

پس از ذبح گوسفند و خارج کردن محتویات شکم آن , روده باریک را از سایر قسمتها جدا می کنند.
نخستین مرحله فرآوری روده باریک , خارج کردن محتویات درون روده (کل) و سر بند زدن آن در دسته های پنج تایی یا ده تایی است.
در مرحله دوم دسته ها را به کارگاههای لش گیری می برند, در این کارگاهها روده ها را در حوضچه های آب نمک یا اصطلاحاً کباد قرار می دهند تا نرم شوند و برای تخلیه بهتر لش روده , آب ولرم وارد آن می کنند.
سپس ” یک بار کن ” با مهارت خاص خود روده ها را از سر باریک آن از میان شکاف چوب خیزران عبور می دهد تا به این وسیله جدار داخلی روده و لش آن از انتهای روده خارج شوند.
در ادامه ” دو بار کن ” با استفاده از مهارت خود این بار روده را از سر کلفت آن از میان شکاف چوب خیزران عبور می دهد تا این بار جدار بیرونی روده خارج شود.
آنچه پس از این مرحله باقی می ماند جدار میانی روده یا همان لایه زیر مخاطی آن است که اورجینال نامیده می شود. سپس روده های اورجینال را در دسته های 5 تا 10 تایی دسته بندی می کنند, نمک می زنند و به کارگاههای سورت روده منتقل می کنند.
عملیات سورت روده در کارگاههای سورت توسط بازکن آغاز می شود . بازکن روده ها را باز کرده و در دسته های 25 تایی تحویل سورتچی می دهد.
کار سورتچی که بسیار کار تخصصی می باشد تشخیص کالبد ( قطر روده ) و سپس جدا کردن روده ها بر اساس کالبد و کیفیت ( منافذ , سفتی , رنگ ) است.
کالیبر مورد نظر برای کیفیت درجه 1 ا ز 14-16 میلی متر الی 28-30 میلی متر است.
روده درجه 2 با کیفیت پایین تر از کالیبر 16-18 میلی متر الی 24-26 میلی متر و روده درجه 3 با کیفیت پایین تر از کالیبر 18-20 میلی متر الی 22-24 میلی متر را شامل می شود.
در مرحله بعدی ” مترچی ” روده ها را در هر درجه با متراژ خاص , به طول 91 متر یا 100 یارد که یک هنگ نامیده می شود دسته بندی می کند.
هر هنگ در هنگام دسته بندی با توجه به کالیبر و درجه خود با رنگی خاص از هنگهای دیگر متمایز می شود.
مثلاً یک هنگ با کالیبر 18-20 و درجه 1 یا A با رنگ آبی مشخص می شود و همین هنگ با درجه 2 یا B با رنگ آبی و مشکی مشخص می شود.
سپس هنگها به میز هنگ کشی برده شده و کاملاً به نمک آغشته می گردد.
در پایان هنگها به صورت دسته های 10 تایی داخل بشکه قرار می گیرند و در بشکه ها پلمپ می شود و آماده صادرات می باشد.

لازم به ذکر است همانطور که در مطالب فوق آمد تمام مراحل فرآوری روده بدون بکارگیری ماشین آلات صنعتی و با استفاده از مهارت فردی کارگران انجام می شود یعنی نیروی انسانی بیشترین نقش را در تولید این محصول صادراتی بعهده دارد.

تاریخچه استفاده از روده

آن‌طور که در مستندات بسیار قدیمی نوشته شده است صنعت روده پاک‌کنی که بسیاری آن را «صنعت زهتابی» نامیده‌اند از دیرباز در ایران زمین و بین مردم مختلف رایج بوده است.
با این حال مورخان این صنعت را به دو دوره عمده تقسیم کرده‌اند، یکی زهتابی در دوران گذشته و دیگر زهتابی در دوران امروز و نیز نوشته‌اند که تیر و کمان که از ابتدایی‌ترین وسایل قابل استفاده در دست بشر عصر حجر و عصر باستان بوده از روده‌های پاک شده دام‌های اهلی ساخته می‌شده و نوشته‌اند براساس آنچه از کاوش‌ها در تپه‌های سیلک کاشان به دست آمده است ثابت شده که حدود ۵ هزار سال قبل، ایرانیان به‌کمک تیر و کمان‌های زه‌دار به‌شکار و دفاع می‌پرداخته‌اند. بعلاوه در حفریات تپه «کیان» نهاوند نیز ظروف سفالینی به دست آمده که روی آنها وسایل شکار از جمله تیر و کمان نقش بسته است. قدمت این آثار نیز متجاوز از ۵ هزار سال است به این آثار باید وسایل بدست آمده در دامغان و شوش را اضافه کرد که هر کدام نقوشی از تیروکمان را روی ظروف نشان می‌دهد که قدمت این سفال‌ها نیز بین ۳ تا ۴ هزار سال قبل است.
گو اینکه برخی از باستان‌شناسان معتقدند که ممکن است رشته‌های چرم نیز در تیر و کمان بکار رفته باشد ولی شکی نیست آن زمان که خاصیت چرم و نحوه تهیه آن برای این منظور شناخته شده بود از کیفیت روده نیز که پذیرش و کیفیت بیشتری را برای ساختن کمان در بردارد آگاهی کامل وجود داشته است.

دلیل دیگری که بررسی آن تاریخچه کهن زهتابی را به اثبات می‌رساند مصرف «زه» در تهیه آلات موسیقی است. در زمان‌های پیشین چون بشر هنوز از وجود فلز و سیم آگاهی نداشته، برای تهیه پرده‌های آلات موسیقی از روده حیوانات استفاده می‌کرده، چنانچه هم‌اکنون نیز سیم بسیاری از آلات موسیقی هم چنان از زه تهیه می‌شود. در ایران ضمن کاوش‌هایی که در حدود بین‌النهرین بعمل آمده و با توجه به نقوش «چنگ» ثابت شده که «زه» در حدود ۵ هزار سال قبل در ساختن تارهای این وسیله موسیقی بکار رفته است. در خوزستان نیز مجسمه‌ای پیدا شده که فردی آلتی از موسیقی شبیه به سه تار را در دست دارد که قدمت مجسمه کشف شده نیز از ۳ هزار سال متجاوز است. در حقیقت باید توجه کرد که موسیقی از زمان اشکانیان درایران رواج فوق‌العاده پیدا کرد و از آن زمان نیز «صنعت زهتابی» برای این منظور در کشور گسترش یافته و راه کمال را پیموده است. صنعت زهتابی برای استفاده از تارهای مربوط در تهیه آلات موسیقی همچنان تا ظهور اسلام در ایران ادامه یافت ولی فعالیت مزبور در دو قرن با زوال همراه بوده تا اینکه بالاخره در دوره سامانیان با ظهور ابونصر فارابی موسیقی ایرانی جان تازه‌ای گرفت و به دنبال آن هنر زهتابی نیز رواج سابق را با دقت و پیشرفت بیشتر باز یافت.

چرا از روده در داخل کشور استفاده نمی شود و صادر میشود؟

کشورمان بزرگترین صادرکننده روده در جهان است.
درحال‌حاضر بیش از ۵۲ شرکت در این زمینه فعالیت دارند.
در کشور ۲۲ میلیون راس گوسفند و بز کشتار می‌شود که روده‌های آن مواد اولیه تولیدی‌های را تشکیل می‌دهند، با آماده‌سازی این محصول در کشور و صادرات آن به کشورهای مقصد، این صنعت در سال افزون‌بر ۱۰۰ میلیون دلار برای کشور ارزآوری به همراه دارد. البته واحد تولید روده براساس هنگ است که قیمت آن براساس متراژ و کیفیت روده فرآوری‌شده متفاوت است.
با توجه به اینکه دامداری سبک به دلیل بروز خشکسالی و نبود امکانات کاهش پیدا کرده است و کشتار گوسفند و بز کم شده، این امر ما را با کمبود روده گوسفند مواجه کرده است بنابراین باید با تامین مواد اولیه توان تولید خود را تا ۲۰۰ برابر افزایش دهیم که این امر خود هم باعث اشتغالزایی و هم ارزآوری بیشتر برای کشور خواهد شد.
قدرت خرید مردم برای تهیه گوشت قرمز پایین است و هر هنگ روده ۲۵۰ گرم وزن دارد و با توجه به اینکه ۴ هنگ روده گوسفند یک کیلو می‌شود، قیمت هر هنگ معادل ۱۴ دلار است، پس قیمت تمام شده آن برابر با ۱۹۶ هزار تومان خواهد بود که به هیچ عنوان برای خریدار صرفه اقتصادی ندارد. با توجه به اینکه این محصول ارزش بالایی دارد در داخل مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. این درحالی است که سازمان توسعه تجارت از میان کالاهای غیرنفتی صادراتی برخی اجناس را انتخاب کرد که براساس آن میانگین ارزش صادراتی این کالاها بالای ۱۰۰ درصد باشد که روده گوسفند ازجمله این کالاهاست. یعنی میانگین سایر کالاهای صادراتی ۴۴ سنت است، درحالی که میانگین صادراتی روده بالای ۵۰ دلار است.

این صنعت توان خوبی برای ایجاد اشتغال دارد، ارگان‌های مربوط می‌توانند حمایت‌های ویژه‌ای نسبت به این بخش داشته باشند چون روده گوسفند تنها کالایی است که صادرات آن نه تنها ایجاد تورم نمی‌کند، بلکه اثرات ضدتورمی دارد، به طوری که هرچه مصرف گوشت روده بیشتر شود، قیمت گوشت قرمز پایین‌تر خواهد آمد.

روده بعد از زعفران مقاو دوم را دارد!

آنها که می‌خواهند یک واحد زهتابی تاسیس کنند از این تیتر تعجب نمی‌کنند؛ شما هم از این تیتر زیاد تعجب نکنید. ایران در دنیا بعد از زعفران و خاویار، مقام سوم را در تولید و صادرات روده‌های پاک دارد و البته از نظر کمی و کیفی دارای مقام اول است و دست‌اندرکاران صنایع زهتابی به این موضوع خیلی می‌بالند و می‌گویند که روده تنها کالای صادراتی است که اثر ضد تورمی دارد. بدین معنی که هرچه صادرات و قیمت صادراتی آن بالا رود قیمت گوشت کاهش می‌یابد و نیز فرآیند تولید و صادرات روده هیچگونه ارزبری ندارد.

تمام مراحل به عمل آوردن این کالا با دست و ظرافت خاصی انجام می‌گیرد. بنابراین نیروی انسانی زیادی مشغول به کار خواهند شد.

نیازمندی های اجرای طرح

پیش از هر چیز باید خاطرمان باشد که برای تاسیس چنین واحد صنعتی یا کارگاهی باید به یک کشتارگاه صنعتی یا حتی سنتی نزدیک باشیم و مواد اولیه این واحد را به آسانی وارد کارگاه‌مان کنیم. جهت تولید ۱۸۰۰۰۰ عدد از محصول مذکور در سال، به زمینی به مساحت ۲هزارمتر به همراه ۱۹ نفر نیروی انسانی در بخش تولید و غیرتولیدی احتیاج می باشد. برآورد سرمایه گذاری کل مورد نیاز طرح نیز حدود ۲۵ میلیارد ریال پیش بینی می شود. اگر قصد دارید یک واحد کارگاه صنعتی روده‌پاک‌کنی یا زهتابی را در یکی از شهرک‌های صنعتی اطراف محل زندگی‌تان راه‌اندازی کنید.
در پایان گفتنی است با توجه به اینکه همه امعا و احشاء دام بازار مناسب جهانی دارد، با توسعه صنایع تبدیلی و فراوری می تواند ارزش افزوده بسیار بالایی را برای صنعت دام و طیور و همچنین ارز آوری خوبی را برای کشور به همراه داشته باشد.

بهین صنعت یاب/بیگ والت

برچسب ها

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Close