طرح توجیهی پرورش ماهی خاویار

پرورش ماهی خاویاری و سود ۱۲ میلیارد تومانی

پرورش ماهی خاویار
با توجه به کاهش ذخایر طبیعی ماهیان خاویاری در جهان و دریای خزر، یکی از راه حلهای بسیار موثر جهت افزایش تولید گوشت و خاویار، آبزی پروری می‌باشد. پرورش خاویار یک فرصت سرمایه گذاری جذاب با توجیه اقتصادی مناسب است.

پرورش ماهی خاویار در صورتی که به مرحله خاویاری برسد و همچنین مجوز صادرات هم داشته باشند سوددهی بسیار زیادی دارد.

شرایط پرورش ماهی خاویار:

۱- دمای مناسب آب جهت پرورش ۱۵ تا ۲۷ درجه سانتی گراد می باشد، بدیهی است كه در دمای زیر ۶ درجه سانتی گراد تغذیه متوقف و رشد بطئی می گردد و بهترین دمای رشد برای این گونه ۲۱-۱۹ درجه سانتی گراد می باشد.
۲ – میزان شوری مناسب آب جهت پرورش بین ۱۰-۴ گرم در لیتر آب است لیكن در شوری های حدود ۱۸ گرم نیز پرورش انجام شده است
۳ – میزان اكسیژن محلول مناسب ۸-۶ میلی گرم در لیتر آب، دی اكسید كربن به میزان كمتر از ۱۰ میلیگرم در لیتر آب استخر و PH آب بین ۷ تا ۵/۸ می باشد.
۴ – وجود آب به میزان ۳۰-۵۰ لیتر در ثانیه، در پرورش متراكم جهت تولید ۱۰-۵ تن ماهی در سال كافی می باشد.

بازار کار پرورش ماهی خاویار

معمولاً پرورش دهندگان ماهی به صورت مستقل کار می کنند و عمدتا از درآمد آن راضی هستند. شروع به کار و طراحی یک مزرعه پرورش ماهی خاویار اصولی را می طلبد که رعایت آنها منجر به دستیابی حداکثری تولید می شود؛ مواردی از جمله:
• جانمايي دقیق و صحیح محل احداث پروژه
• استفاده از طراحي استخرهاي پرورش به شيوه مدار بسته
• استفاده از آب برگشتی تا حداکثر ممکن
• استفاده از حداقل مصرف انرژی
• طراحی بر اساس ماژولهای جداگانه (به دلیل امکان احداث چند مرحله ای ،مدیریت آسانتر ،عدم تسری بیماری احتمالی به تمام مزرعه و …)
• هوادهی قبل از ورود آب به استخر
• جلوگیری از ریز شده مواد جامد معلق در استخرها
• جداسازی آب غلیظ و رقیق در خروجی هر استخر
• استفاده از فیلتراسیون چند مرحله ای (هیدرولیکی – فیزیکی – بیولوژیکی – شیمیایی )
• نزديكي مزرعه پرورش ماهی به بازارهای مصرف
• استفاده از آب چاه و دوري از آلودگيهاي و استرس هاي رودخانه اي

گونه های پرورشی ماهیان خاویاری در ایران

پرورش ماهی خاویار: انواع گونه های ماهیان خاویاری برای پرورش

فیل ماهی

• دارای بدنی کشیده و دراز می باشند که تدریجا به سمت دم باریک می شود.
• سر این ماهی بسیار بزرگ و دارای پوزه ای تیز و کوتاه است.
• دهان این ماهی به صورت نیم هلالی، خیلی بزرگ و تقریبا تمام سطح زیرین پوزه را شامل می شود.
• پرده های برانشی به هم متصل شده اند.
• سبیلک ها به صورت پرک فرم و از دو پهلو فشرده شده است.
• برجستگی ها یا مهره های استخوانی شکل پشت بین ۹ – ۱۷ عدد، پهلویی یا جانبی بین ۳۷ – ۵۳ عدد و شکمی بین ۷ – ۱۴ عدد است.
• اولین مهره پشتی کوچکتر از سایر مهره ها می باشد.

فیل ماهی از ماهیان مهاجر می باشد که برای تخم ریزی در سواحل روسیه به رودخانه ولگا، اورال، کورا، و ترک وارد می شود. این ماهی در ایران به ندرت وارد سفید رود، تجن و گرگان رود می شود. مهاجرت این ماهی جهت تخم ریزی در فصل بهار و پاییز است و به مهاجرین بهاره و پاییزه تقسیم می شود. مهاجرین بهاره که در بهار وارد رودخانه می شوند معمولا در اواسط بهار تخم ریزی می نمایند و ماهیانی که در پاییز به رودخانه مهاجرت می کند زمستان آن سال را در رودخانه گذرانده و در فصل بهار آتی تخم ریزی می نمایند. تخم ریزی این ماهی در قسمتهای عمیق جریان شدید آب و بستر سنگلاخی انجام می شود. سن بلوغ فیل ماهی نر بین ۱۲ – ۱۴ سال و فیل ماهی ماده ۱۶ – ۱۸ سال به بالا است. فاصله زمانی بین تخم ریزی قبلی تا بعدی ممکن است چند سال (حتی ۲- ۳ سال) یکبار صورت گیرد. این ماهی از ماهیان کلمه، سگ ماهیان، ماهی سیم و سایر ماهیان تغذیه می کند. این ماهی دارای عمر طولانی بوده و تا یکصد سال نیز عمر می کند. فیل ماهی نه فقط بزرگترین ماهی دریای خزر است بلکه بزرگترین ماهی در بین کلیه ماهیان آبهای شیرین می باشد. فیل ماهی ماده از نظر طولی نسبت به نر ها رشد سریع تر دارد. تخم ریزی فیل ماهی در ماه اردیبهشت و در آب ۴/۹ – ۴/۱۰ درجه سانتیگراد در اعماق ۵ – ۱۱ مترو در بستر رودخانه ها انجام می شود.مرحله باروری و رشد جنینی تخم ها بین ۶ – ۸ شبانه روز به طول می انجامد. لاروها و بچه ماهیان با جریان آب رودخانه ها به سمت دریا سرازیر می شوند.

ماهی سیبری

ماهی خاویاری سیبری یا بری بومی ایران نیست. این نوع ماهی در آب سرد و شیرین رودخانه ها زندگی می کند به طور گسترده ای در رودخانه اوب و لینا سیبری زیست می کنند. و معمولاً بیش از ۲۰۰ کیلو گرم در طبیعت نمی رسند و در کشورهای اروپای جهت استحصال خاویار پرورش داده می شوند.
این ماهی شبیه چالباش است با این تفاوت که دارای تیغه های آبششی بادبزنی، پوزه کوتاه و اندکی مسطح و بریدگی لب پایین عمیقتر است. در طبیعت طول بدن سیبری تا ۲ متر و وزن بین ۵۶ تا ۱۰۰ کیلو گرم می رسد و به ندرت از ۲۰۰ کیلوگرم تجاوز می کند و حداکثر سن تا ۶۰ سال می رسد. این ماهی نیمه مهاجر است و در همه رودخانه های سیبری مانند اب، ینی سیی، لنا تاکولیما و حوضه دریاچه بایکال زندگی می کند

قره برون یا تاس ماهی ایرانی

طول بدن تاس ماهی ایرانی بین ۱۴۰ تا ۱۶۰ سانتیمتر و وزن آن بین ۱۶ تا ۸۰ کیلو گرم در طبیعت می باشد. حداکثر وزن صید شده ۱۶۰ کیلو گرم با بیش از ۲ متر طول بوده است.
قره برون پراکنش وسیعی را در کلیه مناطق دریایی خزر و حوزه آبریز آن دارد. این ماهی نسبت به چالباش آبهای گرم تر را ترجیح می دهد و در فصل بهار تراکم آن در سواحل ایران زیاد می شود. بچه ماهیان در اولین سال زندگی از گاماروس ها، لارو شیرونومیده، اولیگوخت و غیره تغذیه می کنند. تاس ماهیان جوان از سایر ماهیان تغدیه می کنند و زمانی که به رشد کامل می رسند علاوه بر ماهی ها از نرمتنان و خرچنگ ها هم تغذیه می کنند. تاس ماهی ایرانی از ماهیان با ارزش و اقتصادی دریای خزر است.

ماهی خاویار شیپ

• بدن این ماهی کشیده و از قسمت سر به دم باریکتر می شود.
• نسبتا دارای پوزه ای کوتاه اما تیز می باشد.
• قسمت فوقانی سر به صورت یک خط مستقیم دیده می شود.
• لب پایینی یک پارچه بوده و فاقد پارگی می باشد.
• برجستگی های سخت استخوانی شکل ردیف پشتی بین ۱۱ تا ۱۶ عدد و در پهلو بین ۵۱ تا ۷۴ عدد و در قسمت شکم بین ۱۱ تا ۱۷ عدد می باشد.
• قطر چشم از ۴/۳ تا ۸/۴ و به طور متوسط ۱/۴ درصد طول سر ماهی است.
• ساقه دمی از ۵/۱۱ تا ۴/۱۵ و به طور متوسط ۷/۱۳ درصد طول بدن ماهی می باشد.

ماهی شیپ اکثرا در مناطق مرکزی (میانی) و جنوبی دریای خزر زندگی می کند و در قسمت شمالی دریا به ندرت دیده می شود. ماهی شیپ مهاجر بوده و برای تخم ریزی به رودخانه های کورا، اورال، سفیدرود و ندرتا به رودخانه ولگا مهاجرت می نماید. مهاجرت این ماهی به رودخانه کورا در تمام طول سال و اکثرا (۶۰ – ۵۰ درصد) در ماههای اسفند و فروردین (مارس و آوریل) و در پاییز در ماههای مهر و آبان (اکتبر و نوامبر) انجام می شود. مهاجرت ماهی شیپ به رودخانه اورال در فصل بهار ودر ماههای فروردین و اردیبهشت (آوریل و مه) انجام می شود.شیپ، ماهی نسبتا بزرگی است. سن ماهیان بالغی که در رودخانه کورا تخم ریزی نموده اند متغیر است، سن آنان در ماده ها بین ۸ تا ۱۹ سال و در نرها بین ۹ تا ۱۸ سال در نوسان بوده است. محل زاد و ولد طبیعی ماهی شیپ در رود خانه های کورا و ارس در مناطقی است که سایر گونه های تاسماهیان تخم ریزی می کنند. تخم ریزی این ماهی از اواخر فروردین ماه تا اواخر اردیبهشت ماه در آب با گرمای ۲۵- ۱۵ درجه سانتیگراد انجام می شود. مرحله رشد جنینی تخم ها در حرارت متوسط آب ۵/۱۹ درجه سانتیگراد حدود ۵ شبانه روز طول می کشد.

ماهی خاویار استرلیاد

• یکی از وجوه متمایز این ماهی با سایر تاسماهیان به واسطه بریدگی لب پایینی است.
• سبیلک ها رشته دار هستند.
• مهره های سخت استخوانی شکل پشتی بین ۱۲ تا ۱۶ عدد، جانبی بین ۵۸ تا ۷۱ عدد و شکمی بین ۱۲ تا ۱۶ عدد می باشد.
• استرلیاد کوچکترین نوع تاسماهیان دریای خزر می باشد.

استرلیاد، ماهی رودخانه ای است اما به ندرت و به تعداد اندک در دریا حوالی مصب رودخانه ولگا و سواحل شرقی قسمت مرکزی دریا دیده می شود، ولی در رودخانه های ترک و کورا به ندرت دیده می شود. تخم ریزی ماهیان استرلیاد مانند تمام تاسماهیان در بهار در ماه اردیبهشت (ماه مه) در حرارت آب ۹ تا ۱۷ درجه و در اعماق ۴ تا ۱۴ متری انجام می شود. سن بلوغ جنسی ماهیان نر ۳ سال و ماهیان ماده ۵ سال می باشد. نوزادان پس از بیرون آمدن از تخم به قسمت های پایین رودخانه سرازیر می شوند. اکثر ماهیان بالغ همه ساله تخم ریزی می کنند. استرلیاد، ماهی با ارزشی است. اما در دریای خزر و حوزه آبریز آن به استثنای رودخانه ولگا جنبه بهره برداری اقتصادی ندارد. فقط در حوالی آستارا خان هر ساله مقداری از آن صید می شود.

ماهی خاویار ازون برون

وجه تمایز ازون برون با دیگر گونه های ماهیان خاویاری پوزه بسیار دراز می باشد که مسطح و نوک آن به سمت بالا خم می باشد. لب پایینی پوسته نیست و دارای بریدگی در وسط آن می باشد.
وجه تمایز ازون برون با دیگر گونه های ماهیان خاویاری پوزه بسیار دراز می باشد که مسطح و نوک آن به سمت بالا خم می باشد. لب پایینی پوسته نیست و دارای بریدگی در وسط آن می باشد. سبیلک های کوتاهی دارند و هیچگونه رشته ای روی آن قرار ندارد و به دهان نمی رسند اما به دهان نزدیکتر از پوزه می باشد. دارای ۵ ردیف صفحات استخوانی هستند که بین شان صفحات ستاره ای استخوانی کوچکتری قرار دارد. دو فرم از ازون برون در دریای خزر وجود دارد. فرم شمال دریای خزر که فرم معمولی آن است و فرم جنوبی دریایی خزر A. stellatus cyrensis که از لحاظ ژنتیکی و فصل تخمریزی با هم متفاوتند. غذای اصلی ازون برون سخت پوستان و کرم ها هستند. ماده ها با وزن ۴٫۶ کیلوگرم و طول ۱۱۷ سانتیمتر و نرها با وزن ۴ کیلو و طول ۱۱۴ سانتیمتر بالغ می شوند. سن بلوغ ماده ها ۱۰ – ۸ ساله و نرها ۶ – ۵ ساله بالغ می شوند.

سرمایه گذاری موردنیاز پرورش ماهی خاویار

سرمایه ای که برای احداث یک مزرعه پرورش ماهی خاویار نیاز است حدوداً ۵/۱ میلیارد تومان است که شامل خرید زمین، ساخت انبار، ساخت استخر، خرید بچه ماهی و… می شود. البته بیشترین هزینه صرف خرید زمین و گرفتن مجوز می شود. اگر یک مزرعه ای با ۱ هکتار زمین داشته باشیم می توانیم ۵۰ تا ۱۰۰ تن ماهی را در آن پرورش دهیم.

میزان سود دهی پرورش ماهی خاویار

بطور مثال اگر ما ۱۰۰ عدد ماهی خاویاری داشته باشیم که مجموع وزن آن به ۱۰۰۰ کیلو برسد چیزی حدود ۱۰ هزار کیلو فقط گوشت ماهی خواهیم داشت که حداقل قیمت آن هر کیلویی ۵۰ هزار تومان است یعنی معادل ۵۰۰ میلیون تومان فقط از فروش گوشت آن نصیب پرورش دهنده می شود.

تعدادی از این ماهی ها پس از ۱۰ سال به خاویار دهی می رسند و همانطور که گفته شد بین ۲۰ تا ۳۰ درصد وزن ماهی خاویار استخراج می شود؛ به طور مثال اگر ۱۰ تن ماهی داشته باشیم که ۲۰ درصد وزن آن را خاویار تشکیل دهد حدود ۲۰۰۰ کیلو خاویار داریم که هر کیلو خاویار بین ۶ تا ۷ میلیون تومان به فروش می رسد که چیزی حدود ۱۲ میلیارد تومان می شود.

مجوز های لازم برای پرورش ماهی خاویار

برای گرفتن مجوز پرورش ماهی خاویار ابتدا باید به اداره نظام مهندسی استان خود مراجعه کرد و در صورت بلامانع بودن محل مورد نظر و پس از استعلام گرفتن از اداره منابع طبیعی، محیط زیست، دام پزشکی، اداره آب، امور اراضی، اداره برق و دارائی حداقل ۶ ماه الی یک سال طول می کشد تا مجوز اخد شود.

مدارک مورد نیاز جهت صدور پروانه های آبزی پروری:
مدارک شخصی، مدارک شرکت، پر کردن فرم های مختلف، اظهارنامه کارشناسی، نتایج آزمایش آب و خاک، فرم تعهد کارمند نبودن است در مراحل بعدی و برای صدور پروانه تاسیس هم باید تقاضای صدور پروانه تاسیس، مدارک مورد نیاز صدور پروانه تاسیس، رونوشت موافقت اصولی، گواهی سازمان محیط زیست، گواهی عدم ممنوعیت تبدیل اراضی، قرارداد یا مجوز برداشت آب، قرارداد بهره‌برداری از آب، گواهی اداره کل دامپزشکی، طرح اجرائی، نقشه‌های اجرائی، تعهد نامه رعایت موارد قانونی، اسناد مالکیت مورد قبول را ارائه بدهید.

♥ امتیاز شما
[votes: 4 Rating: 3.3]

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *