طرح شاپرک چیست؟

طرح شاپرک یا شبکه الکترونیکی پرداخت کارتی رابط میان بانک مرکزی، شبکه بانکی و شرکت های PSP است.

طرح شاپرک :شبکه الکترونیکی پرداخت کارتی ( شاپرک ) به انگلیسی shaparak یک نهاد حاکمیتی است که رابط میان بانک مرکزی، شبکه بانکی و شرکت‌های PSP بوده است.
شاپرک استاندارد‌سازی پرداخت‌های کارتی، کنترل و نظارت متمرکز در شبکه پرداخت‌، بازتوزیع سرمایه‌گذاری‌های انجام شده و هدایت منابع بانک‌ها به سمت امور بهینه ، گسترش بازار کارتی و نظارت بر عملکرد پایانه‌ها را میسر می‌سازد
در حال حاضر، مدیریت و بهره‌برداری از پایانه‌های فروش‌ عمدتاً توسط شرکت‌های PSP انجام می‌شود که به صورت سنتی از یک سو با بانک‌ها طرف قرارداد بوده و از سوی دیگر، با پذیرندگان پایانه‌های فروش (POS) مرتبط هستند.

تاریخچه طرح شاپرک:

پس از تصویب تاسیس شرکت شاپرک توسط شورای پول و اعتبار در اسفند ماه 1389، این شرکت در قالب شخصیت حقوقی مستقل، توسط شرکت ملی انفورماتیک تشکیل و مقرر شد عمده سهام آن بر اساس شاخص‌های عملکردی معین به بانک های مجاز واگذار شود.
شاپرک با الگوبرداری از عملکرد شبکه های پرداخت در سطح بین‌المللی طراحی و با همکاری شرکتهای ارائه دهنده خدمات پرداخت در اردیبهشت ماه 1391 وارد فاز اجرایی شد.

وبگاه رسمی شاپرک : https://shaparak.ir/

نقاط قوت طرح شاپرک:

– ساماندهی پایانه های فروش شبکه بانکی کشور و حذف پایانه های فروش تکراری.

– اعمال نظام کارمزدی و اخذ کارمزد از پذیرندگان ( Merchant Fee).

– استفاده بهینه از سرمایه گذاریهای انجام شده توسط بانکها و شرکتهای خدمات پرداخت.

– افزایش پوشش جغرافیایی پایانه های فروش فعلی.

– پرهیز از اقدامات بازار شکنانه و برهم زدن تعادل بازار توسط برخی از شرکتهای خدمات پرداخت.

– تشکیل پایگاه جامع اطلاعات پایانه های فروش و سایر اطلاعات مرتبط با صنوف ، اندازه و مبلغ تراکنش در صنایع مختلف به منظور تحلیل های مالی و اقتصادی آتی.

– مدیریت بهینه تر سوییچ شتاب با توجه به انتقال بخشی از تراکنشهای سوییچ مرکز به سوییچ شاپرک.

– تغییر نوع رقابت در کمیت به رقابت در کیفیت و ارائه خدمات جدید.

– نظارت دقیق تر بانک مرکزی و پایش و رصد تراکنشهای مالی پایانه های فروش.

– استفاده بهینه از بسترهای موجود اعم از شبکه پایانه های فروش ، سوئیچ ، ارتباطات و منابع انسانی برای جذب منابع ارزان قیمت.

– کاهش هزینه های تمام شده جذب منابع از طریق پایانه های فروش.

– حذف ریسک های سرمایه گذاری بانک در حوزه پرداخت الکترونیک.

– کاهش هزینه های تبلیغاتی بانک.

– صرفه جوئی در هزینه های ارزی موازی شبکه بانکی برای خرید پایانه های فروش.

نقاط ضعف طرح شاپرک:

– با توجه به طراحی خاص شاپرک ، تراکنشهای داخلی بانکها ( کارت سپهر برروی پایانه های فروش متصل به حساب سپهر ) نیز علاوه بر تراکنش های ببن بانکی ( کارت سپهر برروی پایانه های فروش متصل به حساب سایر بانکها ) مستلزم پرداخت کارمزد می باشد ، لذا هزینه های شتابی بانکها دوچندان می گردد.

– با اجرای طرح شاپرک احتمالا واریز آنلاین متوقف شده و دست کم به ساعت 12شب یعنی زمانیکه شتاب با ترافیک چندانی مواجه نیست موکول خواهد شد.

– تصدی گری بانک مرکزی در طرح شاپرک مغایر با الزامات اجرایی اصل 44 قانون اساسی است و انحصار حاصل از آن و ورود بانک مرکزی به عرصه تصدی گری و کسب و کار پرداخت مخاطرات آتی را بدنبال خواهد داشت و از جمله بزرگترین ایرادهای وارده بر این طرح است.

– علی رغم مطابقت مدل اجرایی شاپرک با مدلهای متداول بین المللی نظیر ویزا و مسترکارت و لیکن با شرایط بومی و خاص ایران ، اخذ کارمزد از فروشندگان ممکن است بهای تمام شده محصولات و خدمات را افزایش دهد و یا انگیزه پذیرندگان را جهت فروش از طریق پایانه های فروش کاهش دهد.

برچسب ها

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Close