طرح شبنم چیست؟

طرح شبنم (shabnam) یا شبکه بازرسی و نظارت مردمی

طرح شبنم چیست؟

طرح شبنم (shabnam) یا شبکه بازرسی و نظارت مردمی با نیت استفاده از حضور مردم در عرصه بازرسی طراحی شده است تا باعث ایجاد شفافیت در مبادلات اقتصادی شود. طرح شبنم یعنی اختصاص کد یکتا به تک تک کالاهای کشور (اعم از واردات و تولید داخل) و رهگیری آنها در شبکه توزیع تا مصرف‌کننده، به گونه‌ای که اطلاعات کل کالاهای کف بازار شامل مشخصات کالا، خرید، فروش و جابجایی کالا (اعم از جابجایی مالکیتی یا جابجایی فیزیکی و بدون انتقال مالکیت) در سامانه مرکزی قابل استعلام باشد در واقع، طرح شبنم دارای ۴ رکن کدگذاری، رهگیری، مشارکت مردمی و بازرسی است.

شبنم طرحي است كه با پيشنهاد و پيگيري ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا و ارز در وزارت صنعت، معدن و تجارت به منظور شفاف‌سازي گردش كالا و اطلاع از اصالت و قاچاق نبودن آن استفاده مي‌شود. در واقع با نصب يك باركد دوبعدي بر روي کالاست كه مي‌توان كالاي اصلي از تقلبي و قاچاق را شناسايي کرد.

از سه طریق زیر میتوانید از اصالت کالای خود با خبر شوید:

  •  از طریق شماره تماس 88969296 میتوانید جویا شوید.
  •  کد 16 رقمی کالا را (بدون فاصله) به شماره 3000392 اس ام اس کنید.
  •  از طریق بخش استعلام کالا در سایت شبکه بازرسی و نظارت مردمی www.shabnam.ir

باركدها به دليل سرعت، دقت و فوايد زياد خود، در كشورهاي توسعه يافته بسيار پركاربرد شده است. كاهش خطا در ورود اطلاعات و تقسيم بندي آن‌ها، سرعت بالاي پردازش، دسترسي آسان و سريع به جزئيات و اطلاعات و رهگيري و پيگيري کالا در سطح عرضه از مهم‌ترين فوايد باركد دوبعدي است.
در سال 1994 يك شركت ژاپني باركد دوبعدي معروف به QR را طراحي و ارائه كرد، باركدهاي QR متشكل از ماتريكس‌هاي دوبعدي است.
اين دو حرف مخفف عبارت «Quick Response» به معني پاسخ سريع است و اين نامگذاري به دليل رمزگشايي سريعي است كه كدهاي آن فراهم مي‌‌كند.
در حال حاضر اين باركد در بيشتر كشورهاي توسعه يافته مانند ژاپن، آمريكا، كانادا و … استفاده مي‌شود و كاربردهاي متنوعي نيز يافته است.

اهداف طرح شبنم

  • تقویت امکان سیاست‌گذاری و کنترل دولت در بخش کالا و خدمات
  • تسهیل در اجرایی شدن سیاستهای ویژه دولت در کنترل بازار
  • اطمینان مردم از نقش موثرتر دولت در حوزه کالاها و خدمات
  • افزایش امنیت و جلوگیری از توزیع کالای قاچاق
  • جلوگیری از تولید و توزیع کالای جعلی

برخی ضعف‌های طرح شبنم

طرح شبنم علی‌رغم طراحی نسبتاً دقیق و پشتوانه تئوری قوی، متأسفانه در اجرا با ضعف‌های جدی روبروست و این ضعف‌ها نگرانی‌هایی را در مسئولین و همچنین فعالان اقتصادی ایجاد نموده است. از جمله این ضعف‌ها می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  • مجریان طرح بدون درنظر گرفتن پیشنیازهای اجرای طرح که همکاری کلیه دستگاه‌های نظارتی را نیز طلب می‌کرد، دامنه طرح را به سرعت وسیع نموده و در مواردی این عدم توجه به زیرساخت‌ها، باعث تناقض در اجرای طرح با گفته مسئولین شده است. نمونه آن را در اعلام ابتدای تیرماه بعنوان زمان الزامی شدن طرح شبنم برای کلیه کالاهای وارداتی می‌توان مشاهده کرد که این موضوع تاکنون اجرایی نشده است.
  • علیرغم وجود فناوری‌های جدید در طرح، مانند استفاده از بارکد دوبعدی و استعلام از طرق مختلف که خود می‌تواند انگیزه مناسبی را در مردم و به خصوص نسل جوان برای آشنایی با طرح ایجاد نماید، تبلیغات و اطلاع رسانی مناسبی راجع به این موارد انجام نگرفته است.
  • با توجه به اهمیت و وسعت طرح و نقش پررنگ آن در بهبود وضعیت اقتصاد کشور، متأسفانه هیچ ساختار رسمی دولتی بعنوان متولی طرح پیش بینی نگردیده و کلیه فرایندهای اجرایی و هماهنگی‌های طرح به چند کمیته و شورا، متشکل از مسئولین دستگاه‌های مختلف، واگذار شده است.
  • در این سالها بعضی از تاجران عادت کرده‌اند که قسمتی از واردات را بصورت رسمی و قسمتی را بصورت قاچاق سازمان یافته و با تشکیلات کامل در دبی و کیش و قشم و چابهار و … اقدام کنند و حالا که طرح شبنم در حال اجراست این تجار می‌بینند یک دفعه آمار واردات شان افزایش پیدا می‌کند و تصحیح می‌شود این دسته از تاجران در مقابل اجرای این طرح خیلی مخالفت می‌کنند.
  • با توجه به حجم گسترده نیروی انسانی درگیر در طرح که بیش از ۱۰۰۰۰ نفر می‌باشد، امکان اشتباه یا تبانی انسانی در این طرح وجود دارد که بهتر است زیرساخت کار با تغییراتی به سمت کاهش درگیری نیروی انسانی در طرح شود.
  • با تغییرات دولت و تغییر معاونین وزارت صنعت و معدن و تجارت فرایند اجرایی طرح به شکلی تغییر یافت که در آن الزام اخذ شبنم از ثبت سفارش به قبل از توزیع منتقل شد. این تغییر موجب نابسامانی در حوزه نظارت می‌شود.

سير عملكرد سامانه شبنم:

1- توليد كنندگان و واردكنندگان با مراجعه به سامانه شبنم ، براي هر محصول خود باركد دوبعدي دريافت مي‌كنند.

اين باركد براي هر قلم كالا شخصي‌سازي و بر روي کالا نصب مي شود.

با استفاده از اين باركد مي‌توان به اطلاعاتي دقيق و مناسب درباره هر قلم كالا دست يافت.

2- نرم افزار شبنم بر روي پايگاه www.shabnam.ir در دسترس همگان قرار گرفته است و هر فرد مي‌تواند به راحتي آن را بر روي گوشي تلفن همراه خود نصب كند.

3- مشتري مي‌تواند با استفاده از نرم افزار شبنم، باركد دوبعدي موجود بر روي کالا را از سامانه استعلام و اطلاعات كالا را بر روي تلفن همراه خود مشاهده كند.

4- در صورت مغايرت اطلاعات باركد، موضوع براي بررسي به نهاد نظارتي ارجاع مي‌شود.

5- نهاد نظارتي در كوتاه‌ترين زمان ممكن موضوع را بررسي مي کند و نتيجه به سامانه و مشتري ارائه مي‌شود.

برچسب ها

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Close