فورواردر یا متصدی حمل و نقل چیست؟

فورواردر یا متصدی حمل ونقل - SeaTrade & Transport

تعريف فورواردر و جايگاه آن در حمل و نقل

فورواردر یا متصدی حمل و نقل
واژه فورواردر Forwarder از مصدرForward و دارای معانی متعددی می باشد وليکن در صنعت حمل و نقل مفهوم خاصی به خود گرفته است و به شخص و فعاليتی خاص اطلاق می گردد که در عين حال طيف وسيعی را در بر ميگيرد و شايد به همين دليل گستردگی ، تعريف مشخصی از آن ارائه نگرديده است .
در فرهنگ علوم اقتصادی تاليف دکتر منوچهر فرهنگ Forwarder يا Forwarding Agent به قرار ذيل معنی و تعريف شده:

((نماينده حمل و نقل ، متصدی حمل و نقل ، صادر کننده و يا حمل کننده کالای تجاری ، شخص يا موسسه انتفاعی که وظيفه اش جمع آوری مال التجاره و فرستادن آن طبق دستور به مقصد معين است )).

دکتر عباس آريان پور کاشانی در فرهنگ دانشگاهی چاپ ششم Forwarding Agent را ((حق العمل کار حمل کالا)) مهنی نموده است و يکی از تعاريف مصدر Forward را به قرار ذيل بدست می دهد:

“فرستادن ، رساندن ، حمل و نقل کردن ، پيش بردن ، جلو انداختن ، کمک کردن ، پيشرفت کردن ، جلو بردن “.

در قوانين بعضی کشورها مانند آلمان فوروارد تعريف و وظايف آن مشخص شده است در حالی که در بسياری کشورها تعريف قانونی از فوروارد ر تعاریف مختلفی به شرح ذيل به عمل آمده است:

1. فورواردر عبارت است از شخصی که چگونگی حمل کالا را از طرف مشتری خود طراحی می نمآيد . بدون اين که خود الزاماً نقش حمل کننده را داشته باشد .در کشورهای مختلف با اسامی مختلف مانند نماينده ، متصدی حمل و نقل ، فورواردر و غيره ناميده می شود ولی نقش هماهنگی و طراحی او در سطح بين المللی مورد قبول واقع شده است

2. سازمان فيتا با توجه به تفاوت در سيستم های مختلف حقوقی کشورها فورواردر را بر اساس وظايف محوله به شرح ذيل تعريف نموده است .
– فورواردر کسی است که کليه سئوالات صاحب کالا را در زمينه حمل کالا پاسخ می گويد و سعی نمايد کالا را در سريع ترين زمان و با امنيت کامل به مقصد برساند.
– شبکه وسيع نمايندگان فورواردر در دنيا و کارگزاران آنها باعث می شود فورواردر بتواند بهترين و ساده ترين مسير حمل را تعيين و در ارتباط با پرداخت بهای کالا نيز خدماتی ارائه نمايد .
– فورواردر به عنوان متخصص حمل و نقل روش های مختلف حمل مر کب را مورد بهره برداری قرار می دهد و در رابطه با تشريفات اداری اداری و تهيه اسناد اقدامات لازم را معمول می دارد .
– فورواردر با بهره گيری از امکانات توزيعی که در اختيار دارد و با توجه به اطلاعاتی که از حمل و نقل داخلی و بين المللی دارد مشاور مناسبی برای آنها ايجاد نمايد.))
بنابراين براساس تعریف سازمان فياتا فورواردر کسی است که بتواند وظايف فوق را انجام دهد.

3. در مقررات(1)UNCTAD/ICC برای اسناد حمل ترکيبی کالا ، فورواردر به کسی اطلاق می گردد که قرارداد حمل را منعقد نموده و مسئوليت اجرای آن ار به عنوان متصی حمل به عهده می گيرد . محدوده مسئولطت متصدی حمل ترکيبی از زمان در اختيار گرفتن کالا در مبدا حمل تا زمان تحويل آن در مقصد نهائی می باشد . فورواردر مسئول هر نوع فعل يا ترک فعل مستخدمين و کارگزاران خود در محدوده انجام وظيفه آنها می باشد .

4. بنابراين فرواردر را می توان بشرح زير تعريف نمود :
فورواردر شخصی است که حمل را طراحی نموده و از طرف خود يا از طرف شخص ديگری به عنوان اصيل نه به عنوان نماينده (حمل کننده يا صاحب کالا) قرارداد حمل را با قبول مسئوليت به انجام می رساند . فورواردر بارنامه خود را صادر نموده و مسئوليت حمل را از مبدا تا مقصد به عهده می گيرد.

ساختار بخش حمل ونقل

به منظور روشن تر شدن موضوع و همچنين نشان دادن جايگاه فورواردر در صنعت حمل و نقل نمودااری از ساختار کلی بخش حمل و نقل در جمهوری اسلامی ايران در صفحه بعد ارائه می شود و در اينجا شرح مختصری راجع به موسسات و سازمان های مختلفی که به طور معمول در حمل و نقل بين المللی دخالت دارند عنوان می گردد .
موسسات و سازمان هايی را که به نوعی در فعاليت های حمل و نقل در سطح بين المللی دخالت دارند عنوان می گردد.
موسسات و سازمان هايی را که به نوعی در فعاليتهای حمل و نقل در سطح بين الملل ی مشارکت دارند ، می توان به دو گروه تفکيک نمود :
1. موسساتی که مستقطماً با حمل فيزيکی کالا سرو کار دارند (متصديان حمل ).
2. سازمان هايی که در ارتباط با حمل و نقل فعاليت می نمايند و يا بخشی از فعاليت آنان در رابطه با حمل و نقل است.

متصديان حمل و نقل

اين گروه خود به حمل کننده ها و فورواردر ها تقسيم می شوند.

حمل کننده Carrier

((حمل کننده)) يا ((متصدی حمل)) که در قوانين گوناگون کشور از آن نام برده شده است شخصی است حقيقی يا حقوقی که (( حمل و نقل فيزيکی کالا )) را به عهده می گيرد . شرکت هاي هواپيمايی ، کشتيرانی ، حمل و نقل جاده ای و راه آهن از جمله اين دسته موسسات می باشند .اين شرکت ها که عموماً وسايل حمل و نقل را در اختيار دارنند بجز در حمل ساده مستقيماً طرف قرارداد فرستنده کالا قرار نمی گيرند و اختيارات مسئوليت ها ی آنان براساس کنوانسيون ها ، عرف بين المللی و همچنين در قوانين و مقررات داخلی کشورها تا حدود زيادی مشخص و شناخته شده می باشد.

فورواردر Forwarder

خدماتی که فورواردر ها به صنعت حمل و نقل ارائه می نمايند ، اغلب براساس عرف و سنت شناخته شده بود و امروزه عمدتاً در دنيای پيشرفته صنعتی است که ارزش واقعی اين خدمات ملموس و بهای لازم به اين گروه داده می شود . در سال های اخير تحولاتی در کشورهای در حال تئسعه به چشم می خورد که اين گروه جايگاه واقعی خود را در بخش حمل و نقل بازيابند. اين گروه از متصديان حمل به خصوص با پيدايش پديده حمل ترکيبی و استفاده از طرق و گونه های مختلف حمل و نقل اهميت تازه ای يافته است که خدماتی فراتر از آنچه را که به طور سنتی ارائه می دادند به عهده می گيرند .
آنچه که در اينجا لازم به تاکيد است ، اينکه فوروارد رها برحسب گستردگی خدماتی که ارائه می نمايند علاوه بر به عهده گرفتن حمل (اعم از مستقيماً يا به نمايندگی ) امکان دارد شامل خدماتی از قبيل بسته بندی ، انبارداری ، جمع آوری و بسياری خدماتی ديگر نيز باشد و ممکن است جزو موسسات خدماتی تخصصی محسوب گردند .ليکن فعاليت اصلی آنها همانا تصدی است که بدين جهت در زمره متصديان حمل و نقل ذکر گرديده اند.

موسسات مرتبط با حمل و نقل

 

1. سازمان های ناظر و سياست گذار:

حمل و نقل در کشورهای مختلف و همچنين در سطح بين المللی تابع يک دسته قوانين و مقرراتی است که توسط برخی سازمان ها ی داخلی و يا بين المللی وضع می شوند که عمده ترين آنها بشرح ذطل می باشد :

1-1 حمل و نقل دريايی: سازمان دولتی ناظر بر امور حمل و نقل دريايی در جمهوری اسلامی ايران سازمان بنادر کشتيرانی است که يکی از معاونت های وزارت راه و ترابری می باشد . وظايف عمده اين سازمان اداره امور بنادر کشتيرانی است که يکی از معاونت های وزارت راه و ترابری می باشد . وظايف عمده اين سازمان اداره امور بنادر کشور ، نظارت بر شرکت های حمل و نقل دريايی داخلی و خارجی ، اداره امور آبها ی ساحلی ، تدوين آئين نامه ها و مقررات لازم در امر حمل و نقل دريايی داخلی و خارجی ، اداره امور آبهای ساحلی ، تدوين آئطن نامه ها و مقررات لازم در امر حمل و نقل دريايی ، دادن گواهينامه ملوانان و خدمه کشتي ها ، بررسی کنوانسيون های بين المللی در امر حمل و نقل دريايی و موارد ديگر می باشد در سطح بين المللی ارگان ناظر بر امور حمل و نقل دريايی سازمان بين المللی دريانوردی IMO می باشد که يکی از سازمان های تابعه سازمان ملل متحد است و تنظيم و تدوين مقررات بين المللی حمل و نقل دريايی را در سطح بين المللی به عهده دارد.

2-1 حمل و نقل هوايی: سازمان دولتی و ناظر بر امور حمل و نقل هوايی در جمهوری اسلامی ايران سازمان هواپيمايی کشوری می باسد که يکی از معاونت های وزارت راه و ترابری است و از وظايف عمده آن اداره امور فرودگاه های کشور و وظايف مشابه سازمان بنادر در امر حمل و نقل هوايی می باشد.
در سطح بين المللی ارگان ناظر بر امور حمل و نقل هوايی و سازمان بين امللی هواپيمايی کشوری ICAO می باشد که يکی از سازمان ها ی تابعه سازمان ملل متحد است ، و تنظيم و تدوين مقررات بين المللی حمل و نقل هوائی را در سطح بين المللی به عهده دارد .

3-1 حمل و نقل جاده ای : سازمان دولتی ناظر بر امر حمل و نقل جاده ای در جمهوری اسلامی ايران سازمان حمل و نقل و پايانه های کشور که تابع وزارت راه و ترابری است می باشد . وظایف عمده اين سازمان اداره امور حمل و نقل جاده ای و شرکت های فعال در اين امر در کشور و تدوين مقررات و آئين نامه ای مربوطه می باشد.
سازمان ناظر در سطح بين المللی اتحاديه حمل و نقل بين المللی جاده ای IRU می باشد که از سازمان های تابعه سازمان ملل متحد محسوب می شود و وظائفی مشابه سازمان های بين المللی در امر حمل و نقل جاده ای دارد .

4-1 حمل و نقل با راه آهن: در مورد حمل و نقل با راه اهن در حال حاضر تفکيکی بين سازمان ناظر و سازمان حمل کننده راه آهن در کشور وجود ندارد و سازمان راه آهن جمهوری اسلامی ايران هر دو وظيفه را بعهده دارد .
در سطح بين المللی سازمان واحد خاصی در امر حمل و نقل راه اهن وجود ندارد بلکه امور بوسيله سازمان های مختلفی مانند سازمان های ذيل انجام می گيرد:
– سازمان جهانی راه آهن ها UIC که استانداردهای راه آهن را تدوين و به راه آهن ها ابلاغ می نمايد .
– سازمان ناظر بر اجرای کنوانسيون COTIF در اروپای غربی و خاورميانه OTIF می باشد .
– سازمان ناظر بر اجرای کنوانسيون SMGS در اروپای شرقی و کشورهای CIS سازمان OSJD می باشد .

2. موسسات خدماتی تخصصی:

شرکت هايی هستند که هريک در محدوده ای خاص به ارائه خدمات تخصصی در کار حمل و نقل می پردازند .مهم ترين اين نوع موسسات عبارتند از:

شرکت های بازرسی: که عمده فعاليت آنان اين است که وضعيت فنی و رده بندی وسائل حمل را انجام داده و بعضاً از طرف خريدار کالا را در مبدا مورد بازرسی کمی و کيفی قرار می دهنند و مطابقت آن با اسناد (قرارداد خريد- اعتبار اسنادی-پروفرما و غيره ) را تائيد می نمايند . گوتهينامه های صادره توسط اين گونه موسسات از مهم ترين اسناد تجاری بشمار می روند و فعاليت اين گونه شرکت ها از طرف مراجع ذيصلاح مورد کنترل قرار می گيرد تا اولاً از تخصص و دانش لازم برخوردار باشند و ثانياً اعتبار لازم را در جهت تضمين گواهی های صادره داشته باشند.

شرکت های کارگزاری ترابری: اين گونه موسسات مانند نمايندگی های کشتيرانی و آژانس های هوايی و کارگزاران گمرکی حسب مورد به نمايندگی از طرف متصديان حمل و يا تجار و فرستندگان کالا عمل می نمايند و فعاليت آنان عمدتاً ارائه خدمات خاص محلی است.

شرکت های تخليه و بارگيری: اين موسسات که اغلب با نام Companies Stevedoring شناخته می شود ارائه خدمات تخليه و بارگيری کالا و گاهی خدمات ديگر مانند انبارداری ، بارشماری ، خنکاری، دوبه کاری، بسته بندی و فعاليت هاطی از اين قبيل را به عهده می گيرند .عمده فعاليت اين گونه شرکت ها در بنادر و مبادی ورود و خروج کالا می باشد .

متصدطان خدمات خاص: در مبادی ورود و خروج کالا اغلب علاوه بر فعاليت های تخليه و بارگيری و انبارداری و مشابه آن ارائه خدمات عملطاتی و فنی ديگری نيز ضرورت می يابند که از اين گروه به فعاليت های يدک کشی در بنادر و يا خدمات کارگاهی ، نعميرات و شستشوی کانتينرها می توان اشاره نمود.

3. موسسات خدمات عمومی:

اين گروه موسساتی هستند که به طور مستقل عمل می کنند و بخشی از فعاليت آنان در رابطه با نيازهای حمل و نقل انجام می شود از اين ميان می توان به فعاليت بانک ها در رابطه با اعتبارات اسنادی و عامل اصلی در پرداخت های تجاری و همچنين شرکت های بيمه در رابطه با بيمه های حمل و نقل و بالاخره به فعاليت موسسات حقوقی و هيئت ها و ديوان های داوری اشاره نمود.

معادل فارسی واژه فورواردر

در اينجا مناسب است بخشی در مورد واژه فورواردر به عمل آيد. فورواردر يک لغت خارجی است و بهتر است واژه فارسی مناسبی جايگزين آن گردد. در چاپ دوم کتاب برسر معادل واژه فارسی فورواردر بحث مفصلی به عمل آمد و از صاحب نظران نيز نظرخواهی شد و لغات متعددی مانند کارگزار ، حق العمل .کار حمل و نقل ، متصدی حمل ، مدير حمل و نقل ، حمل گستر و فرابر مطرح گرديد که بعضی از آن ها به علت نامانوس بودن و بعضی ديگر به علت داشتن معانی ديگر مورد استفاده واقع نشد .دراين رابطه فرهنگستان ادب فارسی موضوع را تحت بررسی قرار داده که لغت مناسب جهت اين مفهوم ارائه خواهد نمود.

برچسب ها

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Close