مقالات آموزشی

قرارداد و تسهیلات جعاله JU’ALAH چیست؟

وام جعاله مسکن

جعاله (به انگلیسی: JU’ALAH ) در لغت به معنای مزدی است که در برابر انجام کاری قرار داده می‌شود و در اصطلاح فقها، صیغه‌ای است که ثمره آن به دست آوردن منفعتی در برابر عوض است. البته برای انعقاد قرارداد جعاله شرط نیست که کارمزد معلوم باشد.

تعریف های جعاله

عبارت است از التزام شخصی، به پرداخت اجرت و پاداش معلوم در مقابل عملی، اعم از این‌که عامل، معین باشد یا نه. در جعاله، شخص متعهد را جاعل و طرف مقابل را عامل، و اجرت را جُعل می‌گویند. برای مثال شخصی می‌گوید اگر کسی حیوان یا ماشین را پیدا کرد، صدهزار تومان به او اجرت می‌دهم، به این عمل جعاله گفته می‌شود.

بر اساس یکی از تعاریف فقها، ملتزم شدن جاعل به دادن عوض در قبال عملی که حلال و مقصود عقلا است، جعاله نامیده می‌شود. همچنین در تعریف دیگری، قرارداد جعاله عبارت است از التزام شخص به پرداخت اجرت و پاداش معلوم در مقابل عملی، اعم از اینکه عامل، معین باشد یا خیر.

در سیستم بانکداری ایران به منظور ایجاد تسهیلات لازم برای گسترش امور تولیدی، بازرگانی و خدماتی بانک‌ها اجازه داد تا از جعاله در نظام بانکداری استفاده شود.

اخذ تسهیلات بانکی جعاله در بانکداری اسلامی

هر شخص حقیقی یا حقوقی که واجد شرایط عمومی اخذ تسهیلات بانکی و همچنین دارای شرایط خاص مربوط به عقد جعاله باشد با رعایت ضوابط مربوط به اعطای تسهیلات می‌تواند از تسهیلات جعاله استفاده کند. تسهیلات جعاله در دو بخش کلی جعاله برای اجرای طرح‌های مختلف و جعاله ساختمانی (احداث مسکن در املاک فاقد سابقه ثبتی و برای تعمیرات واحدهای مسکونی) قابل پرداخت است.

بر طبق مادّه ۷۰ قانون عملیات بانکی بدون ربا، بانک‌ها اجازه دارند قسمتی از مبلغ قرارداد جعاله را، به عنوان پیش‌دریافت یا پیش‌پرداخت، با رعایت ضوابط مقرر از سوی شورای پول و اعتبار، دریافت کنند یا بپردازند.

شورای پول و اعتبار ایران در سال ۱۳۶۳، دستورالعمل اجرایی جعاله را به تصویب رساند و پس از آن جعاله در نظام بانکی ایران مورد استفاده قرار گرفت.

هم‌اکنون خرید و فروش سهام، گشایش اعتبارات اسنادی، تعمیر و احداث راه و ساختمان و صدور ضمانت‌نامه‌های بانکی می‌تواند در قالب جعاله در بانک‌ها انجام شود.

طبق قانون

طبق قانون، جعاله تعهدی جایز است و تا زمانی که عمل به اتمام نرسیده باشد، هر یک از طرفین می‌توانند رجوع کنند اما اگر جاعل، در اثنای عمل عامل از قرارداد جعاله رجوع کند، باید اجرت المثل عمل عامل را بدهد. جعاله دارای این مزیت است که در آن معلوم بودن تفصیلی کار لازم نیست و موضوع التزام می تواند مجهول باشد، همان طور که قانون مدنی هم به آن تصریح دارد. چنان که در مورد اجرت نیز همین مطلب ثابت است.

کاری که به موجب قرارداد جعاله ، درخواست می شود، باید مشروع و عقلایی باشد، اگر شخصی، برای ارتکاب جرم یا کاری برخلاف اخلاق حسنه، ملتزم به دادن اجرت شود، جعاله باطل است.

ارکان

یک نوع عقد و از جمله عقود معین است و جاعل با خواندن صیغه ای خود را ملزم می کند که در صورت انجام شدن کاری مشخص برای او از سوی دیگری، این شخص مستحق مزد و عوض است.

به عنوان مثال، فردی که یک راس دام خود را گم کرده است، اعلام می کند که هر کس حیوان گمشده او را پیدا کرد، مبلغی مشخص دریافت می کند.

از سه رکن جاعل، عامل و جُعل تشکیل می شود:

1- جاعل: کسی که انجام کاری را درخواست می کند.
2- عامل: کسی که کار درخواستی را انجام می دهد.
3- جُعل یا (جعیله): عوض و مزد را می گویند.

شرط است که جاعل باید بالغ و عاقل باشد و حاکم شرع او را از تصرف در اموالش منع نکرده باشد اما در خصوص عامل، وجود این شروط، ضروری نیست.

اقسام قرارداد جعاله

به اعتبار چگونگی ایجاب و پیشنهاد آن، بر دو قسم است:

خاص

در جعاله خاص، ایجاب برای شخص معین است و طرف خطاب، یک یا چند نفر خاص هستند. مثل این که پدر به فرزند خود بگوید که اگر فلان مساله را حل کنی، مبلغی مشخص به تو خواهم داد.

عام

در جعاله عام، هدف جاعل، رسیدن به مقصود خود است و برای او فرقی ندارد که کار مورد نظر توسط چه کسی انجام شود. به عنوان مثال، می‌گوید که هر کس فلان کار را انجام دهد، به او مبلغی مشخص پاداش می‌دهم.

شرایط عمل مورد جعاله

کارهایی مورد جعاله قرار می گیرند که شرایط زیر را داشته باشند:
1- کار مورد جعاله، حلال و مشروع باشد. چرا که جعاله بر انجام کارهای حرام مثل زنا باطل است.
2- کار، غرض و منفعت قابل توجه عقلایی داشته باشد، بنابراین جعاله بر انجام کارهای عبث و بیهوده از قبیل کشیدن تمام آب چاه یا رفتن به اماکن خطرناک و تاریک صحیح نیست.
3- عمل مورد جعاله از کارهای واجب بر جاعل نباشد. به عنوان مثال، جاعل بگوید هر کسی نماز ظهر و عصر مرا بخواند، مبلغی مشخص به او می دهم که در این صورت جعاله باطل است.

نمونه قرارداد

ماده ۱- طرفین قرارداد

طرف اول قرارداد

جاعل (پرداخت کننده اجرت در برابر کار)

خانم/ آقای ……………………….. فرزند ………………. به شماره شناسنامه …………………….. کد ملی ………………… صادره از …………….. تلفن ثابت ………………… همراه ………………..

ساکن …………………………………………………………………………………………………………..

طرف دوم قرارداد

عامل (شخصی که کار باید انجام دهد)

خانم/آقای ……………………….. فرزند ……………….. به شماره شناسنامه ……………………. کد ملی ………………… صادره از …………….. تلفن ثابت………………… همراه ………………..

ساکن …………………………………………………………………………………………………………..

ماده ۲- مورد جعاله

……………………………………………………………………………………………………

ماده ۳) حق الجعاله (اجرت کار) و نحوه پرداخت آن

اجرت عامل در انجام مورد جعاله مبلغ …………………… ریال وجه رایج معادل ……………… تومان است که جاعل متعهد گردیده آن را در پایان مدت مرقوم نقداً به عامل بپردازد.

ماده ۴- مدت قرارداد

از تاریخ …………………….. لغایت ……………………….. ماه/سال کامل شمسی.

ماده ۵- تعهدات طرفین

در این قسمت با توجه به مورد جعاله می‌توان تعهداتی را برای طرفین قرارداد در نظر گرفت.

ماده ۶- شرایط قرارداد

۱- کلیه هزینه‌های ناشی از خرید مواد اولیه، لوازم کار، دستمزد و مزایای کارگران و حق بیمه و غیره به عهده عامل است.

۲- هر یک از طرفین حق رجوع از این جعاله را مادامی که عمل به اتمام نرسیده و یا قبل از شروع به عمل دارد ولی اگر جاعل در اثناء عمل رجوع نماید باید اجرت المثل عمل عامل را به نسبت عملی که انجام داده بدهد هرچند فسخ از طرف خود عامل نیز شده باشد.

۳- استحقاق عامل به دریافت تمامت جعل (عوض کار) موکول به انجام جعاله در موعد مقرر می ‌باشد.

ماده ۷- وجه التزام

عامل متعهد و ملتزم است که در تحویل و انجام به موقع مورد جعاله طی مدت مرقوم اقدام نماید و در صورت تأخیر در انجام مورد جعاله عامل متعهد است روزانه مبلغ ………………… ریال معادل …………….. تومان به عنوان وجه التزام به جاعل بابت هر روز تأخیر بپردازد و جاعل حق دارد روزانه مبلغ ………………. ریال معادل ……………… تومان وجه التزام مذکور را در صورت تأخیر از اجرت کسر و باقی را بپردازد.

ماده ۸- مرجع حل اختلاف

در صورت بروز هرگونه اختلاف فی مابین و نیز در رابطه با حسن انجام کار طبق مشخصات فنی مندرج در صورت وضعیت مزبور، طرفین داوری خانم/ آقای ……………….. فرزند ………….. شماره شناسنامه ……………… ساکن ……………………………………….. را پذیرفته و مورد را به داور مزبور ارجاع کرده و رأی آن داور برای طرفین در مورد ارجاعی قاطع و غیرقابل اعتراض بوده و لازم الاجراء است و ذینفع حق دارد در صورت تمایل به دادگاه صالحه مراجعه نماید.

ماده ۹- اقامتگاه طرفین

هرگونه اخطار، درخواست و مکاتبه در خصوص مفاد این قرارداد باید کتباً به نشانی طرفین که در این قرارداد نوشته شده و اقامتگاه قانونی آنان محسوب می‌شود ارسال گردد. در صورتی که این محل تغییر کند می‌بایست محل جدید بلافاصله کتباً به طرف دیگر اطلاع داده شود و در صورت تخلف، ارسال اخطار، درخواست یا مکاتبه به اقامتگاه قانونی سابق وی، ابلاغ شده تلقی خواهد شد.

ماده ۱۰- نسخه های قرارداد

این قرارداد مشتمل بر ده ماده در تاریخ ………………. در … نسخه با اعتبار واحد تنظیم و بین طرفین مبادله گردید و مفاد و مندرجات آن مورد توافق کامل طرفین می ‌باشد.

امضاء طرف اول قرارداد (جاعل) امضاء طرف دوم قرارداد (عامل)

0 0 رای
به این مقاله امتیاز دهید

miladmilan

موسس و مدیرعامل بیگ والت ✍ miladmilan1@ آیدی تلگرام در حال حرکت به سمت جلو با تمام ❤
مشترک شدن
اطلاع از
guest
0 پرسش و پاسخ کاربران
Inline Feedbacks
مشاهده همه نظرات
دکمه بازگشت به بالا
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x