طرح توجیهی

پرورش گاومیش و تولید فرآورده های شیری و گوشتی بوفالو اهلی

تولید فرآورده های گاومیش شامل شیر، گوشت، پوست، شاخ، کود

پرورش گاومیش و گاومیش پروری بهترین اشتغال برای اقشار کم درآمد روستایی میباشد.

استان گلستان به دلیل همجواری با سواحل دریای خزر، عبور بیش از دو هزار و ۷۰۰ کیلومتر مسیر رودخانه، بهره مندی از شبه جزیره میانکاله و زمین های آبی مجهز به چاه آب ظرفیتی بکر برای رونق و توسعه پرورش بوفالو اهلی به شمار می رود.

پرورش گاومیش در این استان با وجود دارا بودن ظرفیت های بکر نیازمند حمایت بیشتر و همه جانبه از این حرفه در راستای رونق صنعتی آن و ایجاد فرصت های شغلی جدید در منطقه است.

پرورش گاو میش در گلستان به خاطر وجود رودخانه و آب بندان از سالیان دور رونق داشته است و در سالهای اخیر هم مسوولان جهادکشاورزی استان برنامه های ویژه برای افزایش جمعیت این حیوان مولد تدارک دیده اند که برخی از آنها به اجرا درآمد.

گاومیش‌­های ایران به دلیل سازگاری با محیط، مقاومت در برابر بیماری‌­ها، پایین بودن هزینه‌­ نگهداری و استفاده مؤثر از ضایعات کشاورزی و مواد خَشَبِی کم ارزش (علوفه چوبی) یکی از ذخایر ژنتیکی با ارزش محسوب می‌شود و حفظ این ذخیره­ ژنتیکی ضروری است.

همچنین این حیوان نقش اساسی در اشتغال اقشار کم درآمد روستایی و تأمین بخشی از نیاز غذایی کشور به شیر و گوشت را دارد.

آشنایی با گاومیش

گاومیش ها در کشور ایران با داشتن جمعیتی تقریبا نیم میلیون راسی حجم مهمی از صنعت دامپروری کشور را در اختیار دارند . استان های آذربایجان شرقی ، آذربایجان غربی ، خوزستان ، گیلان ، اردبیل ، گلستان ، لرستان و مازندران محل های اصلی پراکندگی این گونه جانوری می باشد .

گاومیش ها اساسا نژادی از گاو ها هستند که اندازه ی بزرگتری نسبت به گاو دارد و در دسته نشخوارکنندگان است با  معده ای چهاربخشی که قادر است غذاهایی هضم کند که برای دیگر نشخوارکنندگان قابل هضم نباشد. آنها برای هضم غذای خود ساعت ها وقت صرف می کنند و می توانند گردنشان را  که نسبتا کوتاه است تا حدود ۱۵ سانتی متر بلندتر کنند.

اغلب گاومیش ها وحشی هستند و به سادگی نمی توان آنها در تله انداخت و شکار کرد. آنها همچنین در هنگام فرار سرعت بالایی نیز دارند.

ضخامت پوست گاومیش دو برابر پوست گاو است و با افزایش سن بر ضخامت پوست افزوده می‌شود.

انواع نژادهای گاومیش

از نظر تیپ نژادی، سه نوع گاومیش خوزستانی، آذری و مازندرانی در کشور وجود دارد که توان تولید خوزستانی از همه بیشتر است؛

البته به طور کلی، دو نژاد اصلی باتلاقی و رودخانه‌ای در دنیا پرورش می‌یابند.
که گاومیش‌های ایرانی، مانند هند، پاکستان، بلغارستان و ایتالیا از نوع رودخانه‌ای هستند.
بیشترین جمعیت این دام در هند و سپس پاکستان زندگی می‌کنند.
ضمن اینکه گاومیش‌های موجود در تایلند و خاوردور بیشتر از نوع باتلاقی بوده و در تولید گوشت پیشتاز هستند.

باید اذعان کرد که دام‌های بومی ایران از توان بالایی برخوردارند به طوری که با همین تعداد و بیشتر به روش سنتی، به‌طور میانگین روزانه 8.5 کیلوگرم شیر (یک‌هزار و 400 تا یک‌هزار و 600 کیلوگرم در هر دوره) با چربی شش تا هشت درصد تولید کنند.

انواع نژاد گاومیش
انواع نژاد گاومیش

تولید مثل در گاومیش

الف ـ بلوغ جنسی در گاومیش نر و ماده بر اساس نژاد و نوع مدیریت ۲ تا ۳ سال است.
ب ـ سیکل جنسی ۱۹ تا ۲۸ روز با طول مدت حدود یک روز است.

دوره آبستنی در گاومیش باتلاقی ۳۲۵ تا ۳۳۰ روز و در گاومیش رودخانه‌ای ۳۰۰ تا۳۲۰ روز است. فاصله مطلوب بین دو زایمان متوالی ۱۲ تا ۱۳ ماه است. دوره شیردهی گاومیش در حدود ۳۰۰ روز است.

زایمان در گاومیش کاملاً شبیه زایمان گاو است با این تفاوت که در ۹۰ درصد از موارد زایمان در گاومیش به صورت ایستاده‌است.

گاومیش نر در دو سالگی آماده جفتگیری است و تا ۶ ـ۷ سال می‌تواند از آن بهره گرفت.

امروزه تلقیح مصنوعی در گاومیش به‌طور گسترده‌ای استفاده می‌شود بخصوص در مراکز صنعتی. آمیزش گاو و گاومیش به دلیل ژنتیکی امکان‌پذیر نیست زیرا گاومیش ۴۸ تا ۵۰ کروموزومی است درصورتی که گاو ۶۰ کروموزوم دارد.

محیط مناسب برای پرورش گاومیش (پرورش بوفالو)

بیشتر جمعیت گاومیش‌های دنیا در آب و هوای گرمسیری و نیمه گرمسیری متمرکز شده‌اند و تعداد کمی از آن‌ها در آب و هوای سرد آسیا و اروپا زندگی می‌کنند. مطالعات تازه‌تر حاکی از آن است که به رغم سازش و عادت پذیری این حیوانات با آب و هوای گرمسیری و نیمه گرمسیری به خوبی خود را با مناطق سرد آسیا و اروپا سازگار می‌کند.

گاومیش علاقه زیادی به آب‌تنی در استخر، رودخانه و گودال‌های آب دارد و معمولاً پس از مدتی چرا خود را به آب می‌رساند و در آن غوطه ور می‌شود.

گاومیش برای فرار از حشرات موذی نیز به آب پناه می‌برد و با آغشته کردن سطح بدن به گل و لای خود را از آسیب آفتاب و حشرات گزنده در امان نگه می‌دارد. محققان بر این باورند که در صورتی که دام به طریقی خنک شود آب‌تنی کردن برای آن ضرورت حیاتی ندارد.

تحمل گاومیش در برابر گرمای شدید و نور مستقیم آفتاب کم است و تابش مستقیم خورشید آن‌ها را کاملاً آشفته و پریشان می‌کند. تغییرات شدید و ناگهانی دمای محیط نیز بر حیوان آثار ناگواری دارد و ممکن است به بیماری پنومونی (ذات الریه) و حتی مرگ منجر شود. بنابراین هنگام طراحی نگهداری گاومیش باید بر این موضوع توجه کرد و از هر راهی که امکان دارد از تغییر شدید آب و هوای محیط بر حیوان جلوگیری کرد تا به تدریج با هوای جدید سازگار شود.

گاومیش با گاو در چرا رقیب نمی‌باشد چون گاو انتخابی عمل می‌کند در صورتی که گاومیش همه نوع علفی را می‌خورد. پس این دو نوع دام تکمیل‌کننده هم هستند گاومیش حیوانی پر خور است و مناطق نیمه گرمسیری و مرطوب برایش مناسب است.

انواع بیماری های رایج در گاومیش ها

  • تب برفکی
  • طاعون
  • شاربن علامتی
  • سل ـ بروسلوز ـ آبله ـ اسهال ویروسی گاو فاسیولوز ـ ننیازین ـ سارکوسیت ـ تیلریوز ـ بابزیوز ـ کوکسیدیوز و بیماری‌های انگلی ناشی از بند پایان مانند جرب ـ کنه ـ شپش ـ ورم پستان
پرورش بوفالو اهلی
پرورش بوفالو اهلی

قابلیت ها و فرآورده های گاومیش

فرآورده های گاومیش شامل:
شیر، گوشت، پوست (دستکش، زین اسب و چرم ضد آب)
شاخ ( تولید دسته چاقو، چتر، عصا و ختی آلات موسیقی)
کود گاومیش ( برای استفاده در زمین های زراعی و پرورش قارچ)
و از نیروی زیاد این حیوان برای شخم زدن استفاده می شود که به صرفه تر از استفاده از تراکتور برای روستائیان بویژه در مناطق کوهستانی است.

شیر: گاومیش حدود ۶/۵٪ از کل شیر جهان را تأمین می‌کند. شیر گاومیش از نظر چربی از شیر گاو غنی‌تر و دارای ماده خشک کمتر و بین میزان درصد لاکتوز با شیر گاو متفاوت زیادی نسبت املاح شیر گاومیش و پروتئین شیر گاومیش از شیر گاو بیشتر است.

گوشت: درصد گوشت و لاشه گاومیش به علت داشتن شکمبه حجیم و بزرگ، سر توپر و سنگین، درصد استخوان بیشتر، درصد چربی بیشتر در لاشه و کپل نسبتاً کم رشد و ضعیف و پوست ضخیم کمتر از درصد گوشت و لاشه گاو گوشتی است.

پوست: گاومیش پوستی ضخیم دارد برای تهیه دستکش چرمی ضخیم و تسمه‌های چرمی، زیره کفش، زین اسب و چرم ضد آب استفاده می‌شود.

ضخامت موی گاومیش دو برابر گاو است و برای تهیه برس و قلم مو استفاده می‌شود.

تراکم مو در گاومیش نسبت به گاو کمتر است و با افزایش سن تراکم آن کمتر نیز می‌شود.

شاخ: برای تهیه دکمه شانه، دسته چاقو و چتر و عصا، آلات موسیقی و وسایل تزئینی استفاده می‌شود. در هندوستان در صنایع دستی استفاده می‌شود.

فضولات: کود گاومیش از بهترین کودها برای حاصل‌خیزی زمین‌های زراعی و به ویژه پرورش قارچ است. در برخی روستاها از فضولات گاومیش برای تولید گرما به عنوان ماده سوختی استفاده می‌شود.

نیروی کار: در بسیاری از نقاط دنیا ماشین جای گزین خوبی برای دام نیست و حتی غیر اقتصادی است و در این صورت گاومیش برای شخم‌زنی و باربری استفاده می‌شود.

طرح توجیهی گاومیش پروری

پرورش و نگهداری از دام‌های اهلی از مهم‌ترین شاخه‌های کشاورزی و فرآورده‌هایی همانند گوشت، شیر، پوست و پشم یکی از شاخص‌ترین تولیدات دامی هستند که همواره بشر در تهیه خوراک و پوشاک به آن‌ها نیازمند بوده است.

گاومیش هم یکی از دام‌های اهلی هست که گرچه در مقایسه با سایر حیواناتی همانند گاو و گوسفند کمتر موردتوجه قرارگرفته و پرورش آن در حاشیه بوده اما این دام یکی از مهم‌ترین منابع تأمین‌کننده مواد غذایی به‌ویژه پروتئین موردنیاز جامعه به‌حساب می‌آید و پرورش آن می‌تواند در کشورهای درحال‌توسعه به‌خصوص کشورهایی که با فقر دست‌وپنجه نرم می‌کنند یک راهکار مدیریتی مناسب باشد.

گاومیش به دلیل مصرف بهینه خوراک و تولید فراورده‌های باارزشی همانند گوشت و شیر ازنظر اقتصادی کاملاً قابل توجیه و هم‌تراز و یا حتی بالاتر از پرورش سایر دام‌هایی همانند گاو و گوسفند است که سرمایه‌گذاری در این بخش می‌تواند برای دامدار کسب درآمد به همراه داشته باشد مشروط بر این‌که اولاً پرورش آن به‌صورت صنعتی یا نیمه‌صنعتی باشد، ثانیاً به بازار مصرف محصولات تولیدی جهت و ارتقا داده شود.

گاومیش پرواری
گاومیش پرواری

اگر قصد پرورش در این رشته را دارید باید یک سری اصول را رعایت کنید:
برای گله خود گاومیش هایی سالم را تهیه کنید .
برای دریافت مجوز های مربوطه می توانید به جهاد کشاورزی محل سکونت خود مراجعه نمایید
با روش های مدیریتی دامپروری آشنایی کامل پیدا کنید.

سیستم‌های پرورشی در ایران چه وضعیتی دارند؟

اکثر گاومیش‌های ایران در سیستم‌های باز و نیمه باز پرورش می‌یابند.
البته دلیل این موضوع را باید در خصوصیات ژنتیکی این دام جست‌وجو کرد؛ زیرا از آنجا که در سطح پوست این حیوان، غدد عرق وجود ندارد، بنابراین مجبور است با غوطه‌وری در آب، بدن خود را خنک نگه دارد. از این رو گاومیش‌هایی که در منطقه خوزستان هستند، عمدتاً بیشتر ساعات روز را در اطراف رودخانه‌ها سپری کرده و به‌صورت نیمه‌وحشی پرورش پیدا می‌کنند. البته بخش کوچکی نیز به روش سنتی و در داخل واحدهای روستایی هستند. این در حالی است که در استان‌های آذربایجان غربی و شرقی به دلیل خنک بودن هوا امکان پرورش این حیوان در محیط‌های بسته فراهم بوده و بیشتر آنها در سیستم‌های بسته روستایی نگهداری می‌شوند.

البته باید گفت که سیستم‌های پرورشی در مناطق شمالی کشور به‌صورت بینابین بوده و مخلوطی از تمام روش‌هاست. از این جهت که مکانیزم پرورش گاومیش در ایران بیشتر به‌صورت سنتی است، باید با ایجاد زیرساخت‌های لازم و فراهم کردن شرایط، آن را به سمت نیمه‌صنعتی و صنعتی سوق داد. زیرا تنها در این صورت است که سود صاحب دام نیز تضمین شده و ریسک کمتری خواهد داشت. متأسفانه هم‌اکنون در ایران گاومیش‌داری صنعتی به معنای واقعی کلمه وجود ندارد. با این حال، یک واحد صنعتی توسط بنیاد مستضعفان و یک واحد نیز با همت بخش غیردولتی در حال احداث است که تجهیزات و مکانیزاسیون آن همگام با پیشرفته‌ترین تکنولوژی روز دنیاست. تردیدی نیست که این واحدها با الگوگیری از کشورهای پیشرفته‌ای مانند ایتالیا و بلغارستان و ایجاد استخرهای مصنوعی یا دوش‌های مخصوص، تأسیس شده و کاملاً مدرن خواهد شد.

اهمیت گاومیش در ایران

از آنجا که این دام می‌تواند شرایط سخت محیطی با کمترین امکانات را تحمل کرده و به حیات خود ادامه دهد و از طرفی قادر است کم‌ارزش‌ترین مواد غذایی را به باارزش‌ترین تولیدات مثل شیر و گوشت تبدیل کند، می‌تواند گزینه خوبی برای اقلیم موجود در ایران باشد؛ کمااینکه از دیرباز، گاومیش‌های بومی از جنوب غرب تا شمال شرق کشور وجود داشته و در استان‌هایی مانند خوزستان، آذربایجان غربی و شرقی، گیلان، مازندران، گرگان و تاحدودی هم در اصفهان پرورش می‌یابند.

دلیل عدم سرمایه گذاری و پیشرفت پرورش گاومیش در ایران

شاید مشکل‌های رفتاری در این حیوان را بتوان جزو مسائلی نام برد که مانع از پیشرفت صنعتی پرورش این حیوان در ایران شده است؛ به‌عنوان مثال برخی گاومیش‌ها تا زمانی که بوی گوساله خود را استشمام نکنند، شیر نمی‌دهند. البته این رفتارهای خاص، تنها به گروه معدودی مربوط شده و در بین دسته‌های مختلف، متناوب است؛ بنابراین می‌توان از بین جمعیت‌های مختلف، گاومیش‌هایی را انتخاب کرد که مشکلات کمتری داشته و با محیط، سازگاری بیشتری دارند. با این روش می‌توان بعد از چند نسل و با اجرای طرح‌های اصلاح نژادی، دام‌هایی را برای تولید به واحدها فرستاد که هم شیر بیشتری داشته باشند و هم خصوصیات رفتاری‌شان متعادل‌تر به‌نظر برسد.

مشکل دیگری که مانع از سرمایه‌گذاری در این زمینه شده و علاقه‌مندان را نسبت به آن بی‌میل می‌کند، بحث قیمت شیر است. اکنون شیر این دام را مانند شیر گاو، بر حسب مقدار تولید شده قیمت‌گذاری می‌کنند. در حالی که این دو محصول به هیچ عنوان با هم قابل قیاس نبوده و شیر گاومیش به لحاظ ماده خشک، پروتئین و چربی بالاتر باید از نرخ بیشتری برخوردار باشد. به‌عنوان مثال، استاندارد پنیر مازورلا که یکی از پنیرهای معروف ایتالیا است، ایجاب می‌کند که در تولید آن از شیر گاومیش استفاده شود؛ اما بازار، هر دو را به یک چشم می‌بیند و تنها ملاک تعیین قیمت را در حجم تولید می‌داند. البته کم‌کم واحدهای کوچک فراوری لبنی این محصول در برخی مناطق به‌ویژه خوزستان در حال شکل‌گیری است که این موضوع می‌تواند یکی از عوامل ایجاد انگیزه برای سرمایه‌گذاری در پرورش گاومیش باشد. گذشته از اینها از آنجا که گاومیش یکی از زیربخش‌های امور دام محسوب می‌شود و در نظر اکثر کارشناسان از اهمیت کمتری در مقایسه با گاو برخوردار است، سیستم‌های بانکی رغبتی برای پرداخت تسهیلات در این زمینه از خود نشان نمی‌دهند.

0 0 رای
به این مقاله امتیاز دهید

سلب مسئولیت مانیتورینگ بیگ والت
بیگ والت یک سیستم مانیتورینگ است نه معرفی سایت های معتبر پس این سایت هیچگونه ارتباطی با پروژه های معرفی شده در سایت ندارد. سرمایه گذاری در پروژه های آنلاین همانند پروژه های فیزیکی دارای ریسک بوده و تصمیم به سرمایه گذاری و هر گونه سود و زیان به عهده‌ی شخص شماست. چنانچه به هر دلیل فکر می‌کنید نمی‌توانید در این تجارت موفق باشید از هر گونه سرمایه گذاری در پروژه‌ها جداً بپرهیزید. همه بنرها و پیوندها در اینجا فقط تبلیغات هستند. ما هیچ تبلیغی را تأیید یا تضمین نمی کنیم.
[بیشتر...]

فرهاد دهقان

موسس و مدیرعامل بیگ والت ✍ "زمان شما محدود است، بنابراین آن را با زندگی به سبک دیگران هدر ندهید. اجازه ندهید زمزمه های دیگران باعث شوند تا صدای درونی خود را نشنوید. از همه مهم تر، شجاعت این را داشته باشید که به حرف دل خود و یافته های درونی خود عمل کنید. آنها به خوبی می دانند که شما دوست دارید چه کاری انجام دهید. همه چیزهای دیگر در درجه دوم اهمیت قرار دارند. "
مشترک شدن
اطلاع از
guest
0 پرسش و پاسخ کاربران
Inline Feedbacks
مشاهده همه نظرات
دکمه بازگشت به بالا
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x